Vreugde over ontsnappingen, verdriet over gemiste kansen

Op het Tata Steel-toernooi heerste gisteren bittere teleurstelling over gemiste kansen. Sokolov en Aronian lieten hun tegenstander lopen.

Als je alleen naar de cijfertjes keek, leek het gisteren in het Tata Steel-schaaktoernooi een kalm kabbelende ronde, want alle zeven partijen in de hoofdgroep werden remise. In werkelijkheid was er grote vreugde over onverwachte reddingen en diep verdriet over gemiste kansen.

Ivan Sokolov, die de Amerikaan Hikaru Nakamura op miraculeuze manier had laten ontsnappen, was het zwaarst gepijnigd. Na hun partijen wordt er van de spelers verwacht dat ze een paar woordjes voor de videocamera spreken. Dat duurt meestal ongeveer een minuut, maar Sokolov was in een paar seconden klaar. Hij zei alleen: „Ik stond totaal gewonnen. Als ik me vanavond niet van kant maak, leef ik duizend jaar”. Vervolgens beende hij met grote stappen weg om ergens woedend een boom met blote handen uit de grond te rukken.

Het was inderdaad heel erg geweest en de dag daarvoor had hij tegen de Chinees Wang Hao ook al goede redenen gehad om meer te verwachten dan de remise die er uiteindelijk uitkwam.

Levon Aronian drukt zich altijd veel rustiger uit, maar ook hij was bitter teleurgesteld, toen hij niet van Magnus Carlsen had kunnen winnen. Het was de partij tussen de twee sterkste spelers van het toernooi, de nummers een en drie op de wereldranglijst. Een partij die beslissend zou kunnen zijn voor de toernooioverwinning.

Aronian, die met wit speelde, had vanaf het begin de touwtjes in handen, nadat Carlsen zich met zwart had verdedigd met wat je een jan-boeren-fluitjes versie van het Konings-Indisch zou kunnen noemen. „Ach, je moet toch wat spelen’’, zei Carlsen na afloop nonchalant.

Aronian noemde het een mirakel dat Carlsen ten slotte ontsnapt was en Carlsen vond ook dat hij geluk had gehad. Toch komt dat geluk natuurlijk niet uit de lucht vallen. Carlsen is de nummer een van de wereld omdat hij alle stellingen kan spelen. Goede en slechte stellingen, saaie en spannende. Het leek alsof hij gisteren te ver was gegaan, maar je kunt ook zeggen, om een uitdrukking van Godfried Bomans te gebruiken, dat hij er een scherp gevoel voor heeft hoe ver hij te ver kan gaan.

Een belangrijke partij was ook die tussen Anish Giri en Anand. Giri had zaterdag tegen de Indiër Pentala Harikrishna een toreneindspel verloren dat eigenlijk niet verloren had mogen gaan. Met Anand gaat het al twee jaar matig, ook al wist hij vorig jaar wel wereldkampioen te blijven. Voor beiden gold dat het tijd was iets te laten zien.

Giri had wit in een Spaanse partij en viel Anands koning aan met al zijn stukken. „In de stijl van toen ik tien jaar was”, zei hij na afloop. „Toen stortten ze ineen door zo’n aanval, maar nu had ik een andere tegenstander.” Anand zei dat hij juist blij was geweest met die aanval, omdat hij wist dat er niets van terecht zou komen.

En inderdaad kwam Anand in het voordeel, en hij vond dat hij later uitstekende winstkansen had gemist. Giri, altijd goedgemutst, vond het mooi dat hij in de stijl van zijn jeugd had kunnen spelen zonder er voor gestraft te worden.

Na al die remises van gisteren bleef de stand zoals die zaterdag ook al was. Toen won de Rus Sergei Karjakin van Hou Yifan, de jonge Chinese die onlangs onttroond is als wereldkampioen van de vrouwen. Ze zegt dat ze is gekomen om te leren en te oefenen, en het zal een zware trainingssessie worden. Karjakin deelt de eerste plaats met Harikrishna, die zaterdag Giri versloeg.

Hikaru Nakamura-Ivan Sokolov, na wits 23ste zet.

Een diagram laat duidelijker dan woorden zien hoe glad gewonnen Sokolov stond. Alles wint hier, maar de meest directe winst was er met 23...Dd4 24. Db8+ (na 24. Tb1 Pxe3+ 25. dxe3 De4+ 26. Kg1 Tb6 is het meteen uit) Te8 25. Db1 Pxe3+ 26. dxe3 Dg4 (26...Dxc4 is ook niet mis) 27. Dd3 Th5 28. h4 Txh4 en wit kan het bijltje er wel bij neerleggen. In de partij deed Sokolov 23...Txe4, wat ook ruim voldoende had moeten zijn, maar daarna kon wit nog wat spartelen. Bijna zeventig zetten en een paar ellendige uren later moest Sokolov in remise berusten.