Onzekerheid is voorbij: overname TNT mislukt

Op de beursvloer werd al langer getwijfeld of het overnamebod op TNT Express zou slagen. Nu is het zeker: UPS trekt zijn bod definitief in.

EU-commissaris Joaquín Almunia (Mededinging) had er al voor gewaarschuwd. Brussel gaat niet akkoord met de overname van TNT Express door het Amerikaanse pakjesbedrijf UPS.

Vorige week vrijdag sprak Almunia in een interview met de Financial Times over „serieuze problemen” die „niet gemakkelijk” waren op te lossen. En in de marge van een conferentie in Londen herhaalde de EU-commissaris die boodschap nog eens. „De gesprekken gaan nog steeds door”, zei de Spaanse commissaris toen nog tegen de verslaggevers.

Maar UPS wist op dat moment al beter. Tijdens een bijeenkomst in Brussel kregen de Amerikanen afgelopen vrijdag te horen dat de Europese Commissie werkt aan een negatieve beslissing over de fusieplannen. De Amerikanen vroegen om meer tijd, maar daar wilde de Commissie niet op in gaan. Dit weekend liet UPS aan TNT Express weten dat het zijn bod van 5,2 miljard euro geen gestand kan doen. In een persbericht laat de pakjesbezorger uit Atlanta Georgia weten „zeer teleurgesteld” te zijn.

Maar die afwijzing van de Europese Commissie kan niet als een verrassing gekomen zijn voor de Amerikanen. Al vanaf oktober was het duidelijk dat Brussel de overname niet zomaar zou goedkeuren. Met het verdwijnen van TNT Express zouden er wereldwijd nog drie grote koeriersdiensten overblijven: UPS, FedEx en DHL. Volgens Europa zouden de concurrentieverhoudingen binnen de Europese markt voor expresse -bezorgdiensten daardoor worden verstoord.

In de afgelopen maanden is er druk onderhandeld over de voorwaarden waaronder de fusie wél zou kunnen worden goedgekeurd. Op 29 november presenteerde UPS een eerste pakket maatregelen (‘remedies’) om de verstoorde concurrentieverhoudingen te repareren. Toen dat werd afgewezen, dienden de Amerikanen tot twee keer toe herziene plannen in.

Hoewel er geen details naar buiten zijn gebracht, is het duidelijk dat UPS bereid was om grote delen van TNT af te stoten. In de laatste versie van de plannen, zo meldde de Financial Times vorige week, zouden bedrijfsonderdelen van TNT worden verkocht aan de Franse koeriersdienst DPD.

Maar volgens Almunia was dat niet voldoende. TNT Express – het vierde koeriersbedrijf in de wereld – is een koeriersdienst met een eigen luchtvloot, die de hele logistieke keten beheerst. Het verdwijnen van zo’n grote speler, zo zei Almunia vorige week, zou alleen kunnen worden goedgemaakt door de creatie van een nieuwe ‘integrator’. DPD is dat niet – ook niet na de overname van een aantal onderdelen van TNT. „Ik heb tegen UPS verteld dat ze met een equivalent moeten komen”, zo zei de EU-commissaris tegen de FT. „En iedereen die de markt kent is ervan overtuigd dat DPD geen equivalent is.”

Zo komt er na bijna een jaar een einde aan de overnamepogingen van UPS. De grote vraag voor TNT Express is nu: hoe verder?

In het persbericht dat het bedrijf uit Hoofddorp vanmorgen verstuurde, geeft het bedrijf toe dat het „langdurige fusieproces” het management heeft afgeleid. TNT laat weten dat het nu energie zal gaan steken in het „geruststellen van klanten” en het „zekerstellen van de motivatie van het personeel”. Dat klinkt alsof er nogal wat scherven moeten worden opgeveegd.

In het afgelopen jaar ging iedereen in het bedrijf ervan uit dat het gedaan was met de zelfstandigheid van de onderneming. In september van dit jaar kondigde bestuursvoorzitter Marie-Christine Lombard plotseling haar vertrek aan – tot woede van president-commissaris Antony Burgmans. TNT is verwikkeld in een juridische procedure tegen de voormalige topvrouw.

De leiding van de onderneming werd overgenomen door financieel directeur Bernhard Bot. In september leek dat nog een interim-benoeming. Nu zal Bot hard aan de slag moeten om nieuwe lijnen uit te zetten voor het kwakkelende bedrijf.

De laatste keer dat het bedrijf met een strategisch plan kwam was in februari 2012, toen Marie-Christine Lombard aankondigde dat TNT Express zich meer op de Europese markt zou gaan concentreren. Gezien het bod van UPS, kort daarvoor, werden die plannen toen niet al te serieus genomen. Toch is dat het fundament waarop TNT Express verder zal moeten, aldus een woordvoerder. In het persbericht vanmorgen laat het bedrijf uit Hoofddorp weten dat het binnenkort met een update van de strategie van het bedrijf zal komen. Geen eenvoudige opgave.

Maar de komende tijd zal er niet alleen in Hoofddorp moeten worden geïmproviseerd. Kort na het verschijnen van het persbericht van TNT Express stuurde zusterbedrijf PostNL een officiële mededeling de wereld in. Met het mislukken van de fusie moet het postbedrijf op zoek naar een nieuwe koper voor het enorme aandelenpakket in TNT, dat het bedrijf bij de fusie mee kreeg.