Opinie

    • Hans Beerekamp

Doodeerlijk geweld

Monic Hendrickx als misdaadtsarina in ‘Penoza II’ (KRO).

Hoe stevig dienen de geweldscènes in een James Bondfilm te zijn? Het was slechts een van de vele vragen die gisteren behandeld werden in Stevan Rileys tamelijk uitputtende en desondanks nog kortademige documentaire Everything or Nothing: The Untold Story of 007 (Canvas).

Het uiteenrijten van een vijand door een haai in Licence to Kill (1989) ging te ver volgens producent Barbara Broccoli, maar Roger Moore was weer te veel tongue in cheek in de laatste in drie of vier van zijn zeven speelbeurten. Achteraf bekende hij zich als Unicef-ambassadeur al zorgen te hebben gemaakt over het van een boot gooien van een Thais jongetje in The Man with the Golden Gun (1974). En de ideale middenweg bewandelde uiteraard Sean Connery, mannelijker en dwingender dan het publiek zich in 1962 een Britse acteur placht voor te stellen.

Ook op televisie, waar traditiegetrouw de normen voor sadisme en bloedvergieten veel strenger zijn dan in de bioscoop of op de computer, moet je misdaad niet te kinderachtig verbeelden. Een grens overschreed de helaas slecht bekeken Belgisch-Nederlandse grand guignol in Crimi Clowns (SBS6), maar ook het tweede seizoen van Penoza (KRO) schuwt het doodeerlijke geweld geenszins.

Zoals The Godfather II tot ieders verrassing nog beter was dan het origineel, zo overtreffen regisseur Diederik van Rooijen en scenarioschrijvers Pieter Bart Korthuis en Franky Ribbens zichzelf bij de terugkeer van misdaadtsarina Carmen van Walraven (Monic Hendrickx). De premisse is dat georganiseerde criminaliteit en een prettig gezinsleven slecht samengaan. Het wordt niet zozeer geïllustreerd door forse mishandelingen als door het betrekken van familieleden – vrouwen, kinderen en kleinkinderen – in ontvoeringen en afrekeningen. En dat terwijl familierelaties toch juist zo belangrijk zijn voor jongens van de gestampte pot.

De inmiddels ook in Amerika opnieuw gemaakte serie is tegen het slot van seizoen 2 van het allerhoogste niveau. Je ziet het vooral ook aan de kwaliteit van de bijrollen, zoals die van Jacqueline Blom als een slangachtige officier van justitie, en Willem Nijholt, Tom Jansen en Olga Zuiderhoek als de oudste generatie, tot wier liefdesleven veel ellende valt te herleiden.

De bijrollen, daar valt dan precies de witteboordenmisdaadserie De ontmaskering van de vastgoedfraude (VPRO) mee door de mand. Ja, de postume hoofdrol van Jeroen Willems als zingende en getraumatiseerde hater van het klootjesvolk is zo goed als te verwachten viel. Maar er staan veel stoethaspels tegenover hem.

    • Hans Beerekamp