Europa-speech Cameron is vrijdag, in Nederland - ‘hij ziet bondgenoot in ons’

Cameron afgelopen week bij Downing Street. Foto AFP / Justin Tallis

De Britse premier Cameron zal zijn al eerder aangekondigde speech over Europa aanstaande vrijdag geven. Hij doet dat, zoals eerder al hier en daar geopperd werd, in Nederland.

Eerder werd een datum tussen 21 en 23 januari genoemd, met als mogelijk locatie Den Haag, maar ook Brussel. Den Haag werd toen gezien als een opmerkelijke optie, omdat dat Rutte zou dwingen tot een eigen Europa-standpunt naast dat van Cameron. De Britse tabloid The Sun schreef vrijdag dat onze premier steun zou hebben toegezegd voor zijn standpunt dat landen meer macht en geld terug zouden moeten krijgen uit Brussel.

Kortom: Cameron ‘rekent zich rijk’ met Nederlandse sympathie voor zijn plannen, zegt politiek redacteur van NRC Mark Kranenburg:

“Cameron denkt dat hij in Nederland tot op zekere hoogte een bondgenoot vindt, omdat in ons regeerakkoord staat dat we ‘willen bekijken’ welke bevoegdheden wel en niet in Brussel thuishoren. Hij rekent zich daarmee rijk.”

‘Britten hebben recht bevoegdheden terug te eisen van Brussel’

In de toespraak zet Cameron naar verwachting uiteen hoe hij de relatie tussen Groot-Brittannië en Europa voor zich ziet. Cameron zal naar verwachting betogen dat de Britten ook het recht hebben bevoegdheden uit Brussel terug te eisen, omdat de eurolanden van hun kant ook bezig zijn de Unie te veranderen. Een nieuwe relatie met de EU, die meer op handel gericht moet zijn, moet de basis zijn voor een referendum na 2015.

Vorige week waarschuwde de VS Cameron om zich niet middels zo’n referendum verder van Europa te verwijderen, omdat dat de relatie tussen de twee zou beschadigen en het land op die manier internationaal op een zijspoor wordt gezet.

Waarom is Nederland als locatie ook van politiek belang? Omdat het hier ‘nieuwe krachten’ kan losmaken, zegt Kranenburg:

“Het debat over Europa kan erg explosief zijn, je hoeft er maar een vuurtje bij te houden. Dat hebben we gezien toen we in 2005 ‘nee’ hebben gezegd bij het referendum. Dat Cameron naar Nederland komt is interessant omdat dat hier nieuwe krachten kan losmaken. Over ongeveer een maand houdt de Tweede Kamer een groot debat over Europa, waarin vragen aan bod komen die Cameron ook beantwoordt.”

Den Haag? Vrijdag wisten Rutte en Timmermans nog van niets

De mogelijke locatie van de toespraak – Den Haag – verraste de Nederlandse regering toen het afgelopen vrijdag na afloop van het kabinetsberaad ter sprake kwam. Zowel Rutte als minister Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) zei van niets te weten en ook niet betrokken te zijn bij eventuele voorbereidingen. Rutte heeft geen plannen om samen met de Britse premier op te treden, zei hij. Maar Cameron “is welkom”.

Een woordvoerder van Rutte liet vandaag aan Novum weten dat de premier “als de agenda het toestaat” zijn Britse collega zal ontvangen. Rutte is niet aanwezig als Cameron de speech houdt.

Cameron wilde vanochtend tegenover de BBC weinig loslaten over de inhoud van de toespraak, en zei niets over een datum of locatie. De toespraak is al wel geschreven, zo zei hij: “Af en klaar om te geven.” Hij herhaalde dat wat hem betreft het Verenigd Koninkrijk als handelsnatie lid blijft van de EU, maar dat de Britten economische en sociale bevoegdheden terugwillen. In het ontbijtprogramma Daybreak op ITV noemde hij Brussel “te bazig”.

    • Peter Zantingh