Rechter Egypte honoreert beroep Mubarak: nieuw proces

Eén jaar geleden: Hosni Mubarak wordt op zijn ziekenhuisbed uit de rechtszaal gereden tijdens zijn proces. Foto Reuters

De rechter in Egypte heeft het hoger beroep van Hosni Mubarak tegen zijn levenslange gevangenisstraf gehonoreerd. Er komt derhalve een nieuw proces tegen de voormalig president. Hij werd in juni schuldig bevonden aan medeplichtigheid aan de dood van ruim achthonderd betogers.

Rechter Ahmed Ali Abdel-Rahman deelde vanochtend tijdens een korte zitting mede dat ook Mubaraks hoofd van binnenlandse veiligheid Habib el-Adli, die eveneens levenslang uitzit, een nieuw proces krijgt. Dit melden Reuters en AP. Midden-Oostendeskundige Carolien Roelants van NRC schetst het politieke spel achter de beslissing van de rechter vandaag:

“De nieuwe president Mohammed Morsi had dit in feite al aangekondigd. Toen hij eind november zijn omstreden decreet afkondigde trachtte hij alle macht naar zich toe te trekken, als tegemoetkoming aan het volk en de revolutionairen beloofde hij toen een nieuw proces tegen Mubarak. Probleem is dat het in strijd met de wet is om iemand twee keer voor hetzelfde te veroordelen. Het verkiezingsbelang van Morsi gaat daar echter kennelijk boven. Je kunt dit niet los zien van de komende parlementsverkiezingen: Morsi en de Moslimbroederschap kampen met grote economische problemen en zullen impopulaire maatregelen moeten treffen om steun van het IMF te krijgen. Een nieuw proces voor Mubarak is een poging daar de aandacht van af te leiden.”

‘Morsi zal uitweg moeten vinden wil nieuw proces er komen’

Ook twee van Mubaraks zoons die veroordeeld werden, Alaa en Gamal, krijgen een nieuw proces, zo weet AFP. En dat geldt ook voor zes andere veroordeelde functionarissen van de veiligheidsdienst van het voormalig regime. Het Franse persbureau meldt dat de rechters “een paar minuten” nodig hadden om het beroep te behandelen.

Het nieuwe proces is niet alleen een door Hosni Mubarak gewenste kans om een andere draai te geven aan zijn initiële veroordeling, ook de aanklagers hebben nu de kans om met nieuw bewijs tegen de oud-president en zijn gevolg te komen.

“Wat geprobeerd kan worden is om de veroordelingen voor secundaire zaken als het niet voorkomen van het doden van demonstranten om te zetten in rechtstreekse verantwoordelijkheid voor de bijna negenhonderd omgekomen activisten. Maar Mubarak heeft al levenslang en geen Egyptenaar kan zich voorstellen dat er een zwaardere straf zoals ophanging wordt uitgesproken. Egypte is geen Libië. Maar allereerst zal Morsi een uitweg moeten vinden ten opzichte van de wettelijke belemmering van een tweede veroordeling voor hetzelfde delict. Want het is niet gezegd dat de rechterlijke macht meegaat in het belang van de president en de Broederschap.”

De inmiddels 84-jarige Mubarak was bijna dertig jaar aan de macht en overleefde zeker zes aanslagen op zijn leven voordat een enorme opstand begin 2011 een einde maakte aan zijn regime. Sinds zijn veroordeling kampt Mubarak ogenschijnlijk met diverse lichamelijke ongemakken: de verhalen variëren van een valpartij in de douche tot aan beademing, coma en zelfs vermeend overlijden.

    • Jules Seegers