Vrome onkreukbaarheid

H et traditionele Groningse kersttoernooi werd in 2012 gewonnen door de Armeniër Zaven Andriasian, de Oekraïner Alexander Kovtsjan en de Fries Sipke Ernst. Een van hen zou een uitnodiging krijgen voor de C-groep van het Tata Steel toernooi in Wijk aan Zee.

Tata C is het wereldkampioenschap niet, maar het is ook niet niks. Magnus Carlsen uit Haslum speelde in 2004 in die groep en nu heeft hij de hoogste rating uit de geschiedenis. Anish Giri uit Rijswijk speelde er vier jaar geleden en nu is hij een wereldster. Jaroslav Zjereboech uit Lviv verbrak de keten door een uitnodiging voor dit jaar af te slaan en zal dat nog op zijn boterham krijgen.

Maar goed, de tiebreak in Groningen wees Andriasian aan als winnaar, maar die had al verplichtingen in Armenië. Verdere berekeningen wezen naar Kovtsjan, met een bijna onzichtbare voorsprong op Ernst. Het was zuur voor Ernst en misschien ook voor de organisatoren van Tata.

Gert Ligterink, die in Groningen dagelijks ter plaatse was, schreef vorige week in de Volkskrant dat Kovtsjan oprecht verwonderd was toen hij de uitnodiging voor Tata C kreeg. Hij had wel uitgerekend dat hij er recht op had, maar hij had aangenomen dat de Nederlanders wel iets zouden verzinnen om de uitnodiging toch aan een landgenoot te geven. Zo gaat dat toch overal in de wereld? Maar nee, in Nederland blijkbaar niet.

Maar eind goed, al goed. Afgelopen week werd bekend dat de Chinees Ni Hua om gezondheidsredenen niet in de B-groep van Tata kon spelen en dat Ernst hem daar zou vervangen. Die kon dus blij zijn dat de uitnodiging voor de C-groep aan hem voorbij was gegaan, hij ging er op vooruit.

Misschien ben ik te wantrouwend, maar zou het kunnen dat de mensen van Tata dat al wisten toen ze Ernst zo rechtschapen passeerden na zijn succes in Groningen? Zoals het ging konden ze eerst hun internationale reputatie van onkreukbaarheid bevestigen en vervolgens toch Ernst, zichzelf, Friesland en Nederland tevreden stellen. Slim werk, als het zo gegaan is.

Het past bij het beeld van de Nederlanders die altijd als vrome lieden goed voor zichzelf zorgden, met de bijbel in de ene hand, het geweer in de andere en het kasregister in nog een andere hand.

Hadden ze dan drie handen, die Nederlanders? Ja, zo gewiekst waren ze, en ondertussen maar jammeren over het braafste jongetje van de klas.

Om u in de stemming te brengen, is hier een partij die twee prominente deelnemers aan Tata, dat vandaag begint, vorig jaar in Dortmund speelden. De ervaren kracht Peter Leko (34), die in 2004 een WK-match speelde, en de nieuwe ster Fabiano Caruana (21), die nu vijfde op de wereldranglijst is. Je ziet in deze duizelingwekkend ingewikkelde partij hoe diep de openingsvoorbereiding gaat en hoe spannend het daarna nog kan worden.

Peter Leko - Fabiano Caruana, Dortmund 2012

1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pc3 Lb4 4. e5 c5 5. a3 Lxc3+ 6. bxc3 Pe7 7. Dg4 De meest ambitieuze zet, maar het is geen onverdeeld genoegen voor de witspelers om zich te verdedigen tegen de aanval die zwart straks krijgt. Leko vertrouwde er op dat hij zich zijn analyses kon herinneren, omdat hij de variant een paar jaar geleden niet alleen aan de computer had bestudeerd, maar ook aan een echt schaakbord, wat volgens hem een groot verschil maakt. 7...cxd4 8. Dxg7 Tg8 9. Dxh7 Dc7 10. Pe2 Pbc6 11. f4 dxc3 12. Dd3 d4 Zwart geeft zijn d- en straks zijn c-pion om aanval te krijgen langs de open lijnen. 13. Pxd4 Pxd4 14. Dxd4 Ld7 15. Tg1 Pf5 16. Df2 Dc6 17. Ld3 Dd5 18. Tb1 Lc6 19. Tb3 0-0-0 20. Txc3 Kb8 21. g4 Dat herinnerde Leko zich nog van vroeger. 21...Pd4 22. Tg3 Dh1+ 23. Lf1 b6 Twee uitroeptekens van Leko. Vroeger zou het volgens hem een week hebben gekost om zo’n rustige zet te vinden, nu is een blik op het scherm genoeg. 24. Lb2 Le4 Tot hier had Caruana snel gespeeld, maar over deze zet dacht hij lang na. Spectaculair maar slecht was 24...Txg4 25. Txg4 De4+ 26. Le2 Lb5 27. f5 Pxc2+ 28. Txc2 Dxc2 29. Td4 en wit wint. 25. a4 Td5 26. La3 Tc8 27. Ld6+ Kb7 28. Txc8 Pf3+ Nu was het duidelijk dat hij niet meer zijn voorbereiding volgde, schreef Leko in New in Chess. Met meteen 28...Kxc8 had zwart, wandelend langs een afgrond, remise kunnen maken: 29. Tc3+ Kd7 30. Dh4 Pxc2+ 31. Txc2 Td1+ 32. Kxd1 Dxf1+ met eeuwig schaak. 29. Ke2 Dit lijkt riskant, maar het is goed. 29. Txf3 Lxf3 had tot remise geleid. 29...Td2+ 30. Ke3

Zie diagram links

Een gepeperde stelling. Als zwart de dame neemt met 30...Txf2 gaat hij mat door 31. Tb8+ Kc6 32. Lb5+ Kd5 33. c4 mat. 30...Kxc8 31. Tg1 Een mooie zet, maar niet de beste. Na 31. La6+ Kd7 32. Df1 zou wit gewonnen staan. 31...Pxg1 32. Kxd2 Pf3+ 33. Kc3 Pxh2 34. Le2 Tijdens de partij dacht Leko dat het nu ook in orde was. 34...Da1+ 35. Kd2 Dh1 Maar nu zag hij dat het tegenviel. 36. Dg3 Dit komt in feite op een remiseaanbod neer. 36...Pf1+ 37. Lxf1 Dxf1 38. De3 Dg2+ 39. De2 Dxe2+ 40. Kxe2 Lxc2 41. a5 bxa5 42. Kd2 Lg6 Remise.

    • Hans Ree