Tweede ronde noodzakelijk bij presidentsverkiezingen Tsjechië

Kandidaat Karel Schwarzenberg begroet zijn aanhang na de eerste ronde van de Tsjechische verkiezingen. Hij moet in de tweede ronde met Milos Zeman uitmaken wie de nieuwe president van het land wordt. Foto Reuters / David W Cerny

De voormalige Tsjechische premier Milos Zeman en minister van buitenlandse zaken Karel Schwarzenberg zijn bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen als de nummers één en twee geëindigd. Omdat geen van beiden een absolute meerderheid kreeg, volgt er over twee weken een tweede ronde.

Met bijna alle stemmen geteld gaat Zeman aan de leiding, meldt persbureau AP. Hij kreeg 24,2 procent van de stemmen. Schwarzenberg volgt hem op de voet met 23,3 procent van de stemmen. Jan Fischer, ook een voormalig premier, bleef steken op 16,4 procent.

Getapte populist tegen gewaardeerde conservatief

Zeman wordt door NRC-buitenlandredacteur Hubert Smeets als volgt omschreven:

Zeman (68) is een getapte populist die van een borrel houdt maar zijn campagnekas niet openbaar maakt. Zeman vindt zijn kiezers in de provincie en breekt ook in bij het linkse electoraat.

Schwarzenberg omschrijft Smeets als een alom gewaardeerde conservatieve minister van Buitenlandse Zaken.

Eerste keer dat Tsjechische bevolking president kiest

Het is de eerste keer dat de Tsjechische bevolking zich mag uitspreken over een nieuwe president. De Tsjechen hadden de keuze uit negen mogelijke opvolgers voor de huidige president, Vaclav Klaus. Zeman en Fischer werden voorafgaand aan de stembusgang getipt als kanshebbers. Zeman zei vanavond:

“Het wordt een race om het presidentschap tussen een linkse en een rechtse kandidaat. We beginnen de tweede ronde gewoon weer bij het begin.”

Vertrouwen in politiek laag in Tsjechië

De campagne ging vandaag al meteen van start. Schwarzenberg noemde Zeman een man die in het verleden thuishoort. Zeman diende hem van repliek door te zeggen dat Schwarzenberg verantwoordelijk is voor de strenge bezuinigingen die de huidige regering doorvoert.

Dit onmiddellijke moddergooien zal het vertrouwen in de politiek in Tsjechië niet sterken. En het vertrouwen in de Tsjechische politiek is toch al laag, schrijft Smeets:

Tsjechië heeft last van de ‘wet van de remmende voorsprong’. De politieke cultuur, die in de jaren negentig dienstbaar was bij de overgang van het communisme naar een democratisch bestuur, is contraproductief geworden. Steeds meer wordt duidelijk dat de politiek tot in zijn vezels is aangevreten door schandalen.

    • Niels Posthumus