Sterrenstelsels ontdekt van 'vlak' na de oerknal

Met behulp van de Hubble Space Telescope heeft een internationale groep astronomen zeven nieuwe, extreem verre sterrenstelsels ontdekt uit de tijd dat het heelal ‘slechts’ 360 tot 600 miljoen jaar oud was. Daarmee zijn ze weer een stapje dichterbij de oerknal gekomen, die 14 miljard jaar geleden plaatsvond. In hun publicatie in het eerste nummer van Astrophysical Journal Letters dit jaar beschrijven ze hoe de sterrenstelsels zijn ontdekt in het Hubble Ultra Deep Field, een gebiedje aan de hemel in het sterrenbeeld Oven, dat negen jaar geleden voor het eerst door Hubble werd gefotografeerd. Het is honderd maal zo klein als de volle maan, maar bezaaid met meer dan tienduizend sterrenstelsels. Afgelopen najaar werd het tijdens 93 omlopen van de ruimtetelescoop opnieuw gefotografeerd, waarbij hij in totaal 31 uur op dit hemelgebiedje was gericht.

De zeven nieuw ontdekte sterrenstelsels zijn tien miljard maal zwakker dan de zwakste sterren die het blote oog kan zien. Uit de mate waarin hun straling door de uitdijing van het heelal is ‘uitgerekt’, kon hun afstand worden afgeleid. Daaruit bleek dat de sterrenstelsels 360 tot 600 miljoen jaar na de oerknal zijn ontstaan. Het oudste stelsel was in 2010 al beschreven, maar toen dacht men nog dat het 450 miljoen jaar na de oerknal was ontstaan.

De nieuwe waarnemingen wijzen erop dat het aantal sterren en sterrenstelsels sinds de oerknal geleidelijk is gegroeid. Dus niet in de vorm van een geboortegolf zoals door sommigen werd gedacht.

George Beekman

    • George Beekman