Over het hoogtepunt

De hak was de laatste jaren bijna onmenselijk hoog. Het mag weer wat lager, of zelfs helemaal plat.

Voor vrouwen was modieus zijn de laatste jaren meestal flink pijn lijden. Wie zich naar de laatste trends kleedde, maakte een outfit af met schoenen met enorme hakken. Bij de internationale modeshows was het altijd een vermakelijk gezicht: vrouwen die strompelend de showlocaties binnengingen, en soms zelfs ondersteund moesten worden. En in het Nederlandse straatbeeld is de killer heel, zoals ’ie liefkozend wordt genoemd in vrouwenbladen, een vertrouwd gezicht geworden.

De torenhoge hak is uitgegroeid tot een symbool voor moderne vrouwelijkheid, een cult bijna: er zijn T-shirts, agenda’s, boekomslagen en sleutelhangers met beeltenissen van een pump met een hoge hak.

Bij de shows voor voorjaar 2013, die afgelopen najaar werden gehouden in New York, Parijs en Milaan waren nog genoeg schoenen met zeer hoge, sexy, hakken te zien, maar voor het eerst in vele jaren was dat beeld niet meer allesoverheersend. Een aantal ontwerpers was duidelijk toe aan een nieuw silhouet. Miuccia Prada, bijvoorbeeld.

De modellen in haar show liepen op meisjesachtige teensandaaltjes met lieve strikjes, die werden gedragen over een strak metallic leren sokje met een Japanse, losse grote teen. Een paar exemplaren hadden een kloeke hak, veel vaker zat er een hoge, uitbundig versierde, maar rechte plateauzool onder of een dun, plat leren zooltje.

Het Franse Céline kwam met pumps van felgeel bont (ja, echt), maar had vooral veel variaties op de beroemde Birkenstock-slipper, van binnen of van buiten bekleed met roze of rood geverfde nerts.

De schoenen van Céline en Prada werden overigens niet onverdeeld enthousiast ontvangen; ‘merkwaardig’ was nog een van de mildere omschrijvingen waarmee journalisten en vooral bloggers kwamen. Maar de huizen stonden niet alleen in hun voorkeur voor een lagere hak.

Ook de schoenen van Louis Vuitton waren bijvoorbeeld opmerkelijk comfortabel: pumps in de stijl van de jaren zestig, met een lange neus en met een hak van maar 5,5 centimeter. De modellen van Chanel droegen gezellige plompe sandalen met een dikke hak en dito plateau, waar alleszins op te lopen leek. Valentino ging al eerder omlaag: de puntige, lage pumps en flatjes met studs van het modehuis zijn al een paar seizoenen een grote hit, en worden flink gekopieerd door goedkope ketens als Zara.

Zou er dan eindelijk een einde komen aan de hegemonie van de martelhak?

In de jaren negentig gold een hak van negen centimeter nog als onverkoopbaar, zegt Martin van Klaveren, inkoper van luxe schoenenketen Shoebaloo, dat vestigingen heeft in Amsterdam, Rotterdam, Maastricht en Utrecht. Tegenwoordig wordt die aangeprezen als een comfortabel middenmaatje. Schoenen met een hoogte van 12 centimeter zijn geen uitzondering meer, hoewel, aldus Van Klaveren „11 centimeter het maximum is dat vrouwen kunnen verdragen.”

Volgens hem horen Nederlandse vrouwen, of althans zijn klanten, tot de fanatiekste hakkendragers van Europa. „In Frankrijk, Italië en België lopen modieuze vrouwen ook wel op lagere hakken. Maar in Engeland, Scandinavië en Nederland is het óf helemaal plat, óf heel hoog.” Helemaal plat is de laatste tijd voor modeliefhebbers een (designer)sneaker, een kort (motor)laarsje, of een loafer, bij voorkeur een die lijkt op een mannenslof. In Engeland draagt, volgens een onderzoek, een kwart van de vrouwen geregeld hakken van tien tot vijftien centimeter.

Frank van den Nouwland, de eigenaar van designerschoenwinkel Paul Warmer (Amsterdam, Amstelveen, Den Haag), heeft dit voorjaar voor het eerst de schoenen van Olcay Gulsen ingekocht; een aparte lijn die is genoemd naar de oprichter en eigenaar van het merk Supertrash. „Die hebben hakhoogtes van soms wel 16 of 17 centimeter”, zegt hij.

Evengoed denkt Van den Nouwland dat de hakkengekte over het hoogtepunt heen is, al gelooft hij niet dat het meteen allemaal heel veel lager wordt. „Die schoenen van Céline en Prada, die gaat toch geen vrouw dragen? Dat is geen mode, dat is dingen uitproberen. Vrouwen willen sexy zijn.” 

Schoenen zijn nu vooral vaak lager, zegt hij, doordat plateauzolen, die de laatste jaren soms wel vijf centimeter dik waren, uit de mode aan het raken zijn. „De spitse pump met een dunne zool en een naaldhak is het weer helemaal. Daardoor zijn schoenen als geheel een stuk lager, maar moet de voet nog steeds dezelfde bocht maken.”

Martin van Klaveren, die de platte schoenen van zowel Prada als Céine heeft ingekocht voor Shoebeloo, is ervan overtuigd dat we wel degelijk langzaam op weg zijn naar een echt lagere hak. „Hoger is niet per se mooier”, zegt hij. „Ik ben blij dat er eindelijk iets gebeurt in de high end-markt. Die schoenen met heel hoge hakken en plateauzolen liggen nu ook bij Bata en Taft. Als er niets verandert, gaan wij het verliezen.”

    • Milou van Rossum