Geef 'm 'n miljard en kanker is weg

CHA29347 A

Het einde van kanker is in zicht, als iedereen nou maar eens naar Jim Watson zou luisteren. De eigengereide Amerikaanse Nobelprijswinnaar publiceerde zijn plan daarvoor deze week in een wetenschappelijk artikel in het tijdschrift Open Biology. In een uiteenzetting van 24 punten (niet toevallig ook het aantal verschillende chromosomen in het menselijk genoom) trekt Watson zelfverzekerd van leer: het roer moet radicaal om in het kankeronderzoek. Oncologen zijn aan het navelstaren vindt hij en zelfs de slimst bedachte antikankermedicijnen die ingrijpen op het DNA kunnen uitgezaaide tumoren slechts tijdelijk in bedwang houden.

In plaats van zich te richten op gepersonaliseerde medicijnen, zouden kankerwetenschappers wereldwijd de handen ineen moeten slaan om de moleculaire mechanismen verantwoordelijk voor de uitzaaiing van tumoren uit te pluizen. Daarvoor is volgens Watson niet meer dan een miljard dollar nodig. “Dit artikel behoort tot mijn belangrijkste werk sinds de dubbele helix”, zegt hij nog maar even in het begeleidende persbericht.

Watson staat bekend om zijn controversiële uitspraken. Zo liet hij zich eerder ontvallen dat het volgens hem geen goed idee is om met vrouwen in het laboratorium te werken, “dat leidt alleen maar af.” En hij moest in 2007 ontslag nemen als directeur van het Cold Spring Harbor Laboratory, na een interview met een Britse krant waarin hij racistisch getinte uitspraken deed over Afrikanen. Slaat hij nu de plank mis door alle tumorbiologen collectief incompetent te verklaren?

“Op basis van dit stuk kan ik niet zeggen dat hij is dolgedraaid”, reageert René Bernards van het Nederlands Kankerinstituut/AvL in Amsterdam. “Afgezien van wat losse opmerkingen die hij maakt, komt hij toch wel met een aantal zeer interessante gedachten”, zegt Bernards, “Een intrigerend stuk.”

Maar het zou Watson niet zijn als hij niet de kans te baat nam om ondertussen af te rekenen met oude rivalen. De voldoening druipt eraf als hij Linus Pauling een trap na kan geven. Pauling propageerde antioxidanten zoals vitamine C als bescherming tegen kanker. Maar Watson voert nu aan dat juist die antioxidanten tumorcellen resistent maken tegen therapieën. “Blauwe bessen kun je het beste eten omdat ze lekker zijn”, schrijft hij, “niet omdat je er minder kanker van krijgt.”

Sander Voormolen

Lees Watsons artikel via nrch.nl/qk9

    • Sander Voormolen