Biermarkt horeca ‘verziekt’ door gebrek concurrentie op tap

Foto ANP / Lex van Lieshout

De consument is de dupe van de verziekte horecabiermarkt. De Nederlandse Mededingingsautoriteit moet zorgen dat brouwers café-eigenaren niet langer kunnen verbieden bier van een andere brouwer te tappen. Als klanten in een café kunnen kiezen uit tapbier van verschillende brouwerijen, zullen de prijzen ook omlaag gaan.

Dat concludeert het economisch onderzoeksinstituut SEO in het rapport ‘Naar concurrentie op de tap’, dat vandaag verschijnt. Het is geschreven door Barbara Baarsma, directeur van SEO en bijzonder hoogleraar mededingingseconomie aan de Universiteit van Amsterdam, en mededingingseconoom Nicole Rosenboom.

De enige manier om de horecabiermarkt weer gezond te maken, zeggen zij, is het bevorderen van concurrentie op de tap. Brouwerijen zouden ‘hun’ horecaondernemers geen exclusiviteitseis meer moeten opleggen – daartoe eventueel gedwongen door de NMa.

Overeenkomst brouwer en café in ruil voor afnameplicht

In 2011 was 75 procent van de bieromzet gebonden aan een brouwerij, door een bruikleenovereenkomst voor de tapinstallatie, een lening of omdat de brouwerij eigenaar is van het pand. In ruil hiervoor legt de brouwer het café een afnameplicht op. Voor de kroegbaas leidt dit tot hogere inkoopprijzen, lager rendement en relatief veel faillissementen.

In 2002 heeft de NMa zich uitgesproken over de biercontracten die Heineken met café-uitbaters afsluit. Heineken is de enige brouwer die met de NMa te maken heeft, omdat het concern een marktaandeel van meer dan 30 procent heeft. De NMa oordeelde dat de overeenkomsten, waarin een afnameverplichting zit in ruil voor financiële hulp niet in strijd zijn met het kartelverbod.

Voor de NMa was belangrijk dat cafés elk moment het contract met Heineken kunnen opzeggen. De opzegtermijn bedraagt twee maanden. De overige brouwerijen mogen, vanwege hun kleinere omvang, wél meerjarige contracten afsluiten.

SEO noemt het “hoogst waarschijnlijk” dat de NMa de opzegbaarheid van de Heinekenovereenkomsten overschat en roept op tot heroverweging van het besluit van 2002. De andere bierbrouwers “verzieken (met hun contracten) net zo goed de markt” en moeten daarom ook kritisch worden bekeken.

Heineken wil ‘dolgraag’ concurrentie op tap

Directeur Philip de Ridder van Heineken Nederland zegt dat hij “dolgraag” concurrentie op de tap ziet:

“Het is ons ideaalplaatje dat de consument wat te kiezen krijgt. Heineken wil ook geen bank zijn, maar brouwer.”

    • Barbara Rijlaarsdam