Rellen in Belfast, omdat de vlag er nog maar achttien dagen wappert

Loyalist protesters demonstrate against restrictions on flying Britain's union flag from Belfast City Hall in central Belfast January 5, 2013. Rioting began a month ago after a vote by mostly nationalist pro-Irish councillors to end the century-old tradition of flying the British flag from Belfast City Hall every day unleashed the most sustained period of violence in the city for years. REUTERS/Cathal McNaughton (NORTHERN IRELAND - Tags: POLITICS CIVIL UNREST TPX IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Het is onrustig in de Noord-Ierse hoofdstad Belfast sinds het stadsbestuur zes weken geleden besloot niet meer dagelijks de Britse vlag, de Union Jack, te voeren op het stadhuis. Iedere dag gaan demonstranten de straat op, de vlag om hun schouders gedrapeerd. Ze zien er vaak niet ouder uit dan zestien. Hun gezichten verscholen achter sjaals en onder capuchons. Zodra het donker wordt, zwermen ze uit over straat. Ze gooien met lege bierflesjes, stenen, vuurwerk, benzinebommen. De politie staat bepantserd klaar om ze te incasseren.

Het besluit van het stadsbestuur om de vlag nog maar achttien dagen te voeren, net als de rest van het Verenigd Koninkrijk, voelt voor de protestante loyalisten in Noord-Ierland als verraad. De Union Jack staat voor hen gelijk aan trouw aan het Britse koninkrijk. In protestante arbeiderswijken wappert de vlag overal. Aan de beslissing ging een half jaar van consultatierondes vooraf.

Vijf vragen over het besluit.

1 Wat werd er op 3 december 2012 precies besloten?De gemeenteraad van Belfast bepaalde dat de Britse vlag niet langer 365 dagen boven het gemeentehuis wappert maar nog slechts op achttien dagen. Waaronder de verjaardag van koningin Elizabeth, en – afgelopen woensdag – de 31ste verjaardag van de echtgenote van prins William, Kate. Maar bijvoorbeeld ook op St Patrick’s Day, de nationale feestdag voor de Noord-Ieren en Ieren, 17 maart.

2 Waarom werd het besloten?In het Goede Vrijdag-akkoord uit 1998 werd opgenomen dat protestanten en katholieken gelijk behandeld moeten worden. Doorgeredeneerd betekent dit dat beide groepen zich in overheidsgebouwen thuis moeten voelen. De gedachte achter de stemming – van de katholieke politieke partijen Sinn Féin en SDLP – was dat katholieken, die aansluiting met Ierland willen, zich bezwaard voelden het gemeentehuis te betreden omdat er een Britse vlag hangt.

3 Waardoor was er in het gemeentebestuur een meerderheid voor het besluit?

De katholieken hebben geen meerderheid in de gemeenteraad. Maar ze werden in dit geval gesteund door de Alliance Party, een ‘neutrale’ partij die in de gemeenteraad veelal de doorslag geeft bij stemmingen over onderwerpen waarover katholieken en protestanten van mening verschillen.

4Waarom stemde de Alliance Party in met het voorstel?Omdat de katholieken niet vroegen om een verbod op de Union Jack. In dat geval zou de Alliance Party zich tegen het voorstel hebben verzet. Deze achttien dagen zijn in overeenstemming met de vlagdagen voor álle overheidsgebouwen in het Verenigd Koninkrijk en werden door het ministerie van Cultuur vastgelegd. Ook Stormont, het Ierse parlement, en diverse gemeentehuizen in andere Noord-Ierse steden houden zich hieraan.

5 Is er een oplossing mogelijk zonder dat vervolgens katholieken verontwaardigd zijn?

Zoals premier Peter Robinson deze week zei: „Dit was een verkeerde beslissing, maar wel een democratische verkeerde beslissing.” Oftewel: dit wordt niet teruggedraaid (tenzij een volgende gemeenteraad de vlagdagen opnieuw in stemming brengt). Aan de stemming in december ging een half jaar van openbare consultatierondes en vergaderingen vooraf.

Correspondent Verenigd Koninkrijk & Ierland

    • Titia Ketelaar