Ooit het blad van pa, nu op de iPad

De laatste gedrukte issue van Newsweek stond afgelopen december nog in de schappen. Nu is het Amerikaanse blad alleen nog digitaal te lezen. Wel met ouderwetse cover.

Mooie ingezonden brief, in de eerste Newsweek van 2013:

„Ik ben misschien wel uw langst levende Newsweek-lezer. Mijn vader nam een abonnement toen Newsweek voor het eerst verscheen. Ik was toen 8 of 9, nu ben ik op een paar maanden na 88. Tegenwoordig lees ik Newsweek niet meer thuis, maar in de bibliotheek van de universiteit van Californië, waar ik sinds 1953, toen ik er ging werken, sta ingeschreven.”

Deze bijzonder trouwe lezer reageert op de editie van eind december, met de covertekst #lastprintissue, de laatste gedrukte editie. Nu is het blad alleen nog digitaal te lezen. De brief gaat nog even door, en eindigt als volgt: „Bedankt voor uw inspanningen om Newsweek te laten bestaan. Ik hoop dat ze slagen. Ik heb een iPad gekocht voor mijn vrouw en we zullen Newsweek elke week blijven lezen. Uw laatste gedrukte uitgave bracht zoveel herinneringen met zich mee. Jullie hebben fantastisch werk verricht.” Getekend: John J. Ireland, California.

Ontroerend, toch? Wel sneu dat hij zijn brief niet uit kan knippen. Hoe zal meneer Ireland de eerste alleen digitaal verschenen Newsweek deze week gelezen hebben? Dat zal wel even wennen zijn geweest. (Deze alinea is voor mensen die nog nooit een digitaal magazine hebben gezien: ‘Bladeren’ doe je niet pagina voor pagina, je vliegt als het ware van stuk naar stuk. In het scherm van een iPad is een deel van een artikel te zien. Verder lezen doe je door naar beneden te schuiven met je vingers. Een ander artikel krijg je door naar links of rechts te schuiven.)

Zoals vaker in digitale magazines kun je als lezer snel verdwalen. De zorgvuldig opgebouwde indeling van een papieren tijdschrift (met korte stukjes voorin, langere verhalen verderop, afgewisseld met iets minder lange verhalen) is helemaal verdwenen – want ja, je kunt van links naar rechts en van boven naar beneden schuiven. En wat verwarrend is: in een blad zie je in één oogopslag hoe lang een stuk is, in digitale versie vaak niet. Wat een achtergrondartikel over banken lijkt (Too Big to Jail?), blijkt een kort column-achtig stukje te zijn. Geen ramp natuurlijk. Gewoon even wennen.

Eén uiterlijk element van het oude Newsweek staat nog fier overeind: de cover. In de iPad-kiosk (voor dit stukje is de iPad-versie gelezen, een van de 9 beschikbare versies) maar ook op de site van het blad zie je een rechtopstaand plaatje. Met de bladtitel in een rode baan. Ligt de iPad, dan wordt de cover een beetje ingedrukt: het been van Tom Wolfe is niet meer te zien, en zijn hoed dekt de letters swee van Newsweek af.

Wat van een digitale versie erg fijn is: je klikt op de coverkop Wall Street: The Bonfire of New Vanities by Tom Wolfe en je bent bij het stuk. Even lezen? Niet echt: er moet maar liefst 23 keer naar beneden geschoven worden in Wolfes verhaal om tot het eind te komen.

Brengt ons tot een laatste puntje van ‘wennen’: je weet niet zeker of je alles gelezen hebt. Er is nooit volledig overzicht: geen pagina 1 t/m laatst die systematisch afgewerkt kunnen worden. Mooi is het wel. Losse nummers, elke vrijdag een nieuwe, kosten in Nederland 4,49 euro.

En nu het slechte nieuws: het gaat helemaal niet goed met Newsweek. Het blad ging niet voor de lol over op enkel digitaal. Sinds 2000 (3,1 miljoen exemplaren) is het blad meer dan gehalveerd in oplage (1,5 miljoen vorig jaar). Advertentie-inkomsten slonken met meer dan drievierde. De redactie van 270 zal mogelijk gehalveerd worden.

En John J. Ireland? Die draagt ein-de-lijk weer iets bij aan Newsweek. Want al dat gelees op de universiteit leverde natuurlijk geen klap op voor het blad dat het zo moeilijk heeft.

    • Peter Leijten