Omroep: topsalaris kun je terugverdienen

Een kwestie van marktwerking, is het meestgehoorde argument om populaire presentatoren bij de publieke omroep topsalarissen te betalen. Financieel gezien is zo’n salaris in elk geval een goede investering.

De publieke omroep moet miljoenen bezuinigen. Hilversum krijgt vanaf 2017 circa 300 miljoen euro minder uit Den Haag. Dat is een derde van het budget. Desondanks keren de omroepen hoge salarissen uit aan bestuurders en presentatoren, bleek deze week uit een overzicht van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA). Hoe valt dat met elkaar te rijmen? Vier vragen over de topsalarissen de publieke omroep.

1Zijn de topinkomens onderwerp van debat in Hilversum?

Nee, in elk geval niet op de nieuwjaarsreceptie van de publieke omroep gisteren op het Mediapark. Natuurlijk, zeggen ze in Hilversum, net als andere semipublieke organisaties moet de omroep in de pas lopen met de maatschappelijke ontwikkelingen. Als heel Nederland moet besparen, ontkomt ook Hilversum daar niet aan. En een omroepdirecteur heeft veel minder verantwoordelijkheden dan andere semipublieke veelverdieners zoals een medisch specialist of een luchtverkeersleider. En het overzicht van Plasterk is oud, het gaat over 2011. Omroepen als de VARA en de NOS hebben het aantal veelverdieners al fors teruggebracht. Maar de concurrentie trekt aan onze talenten. Het is de marktwerking, meneer.

2Marktwerking?

Dat is het meestgehoorde argument om de ‘supertalenten’ van de publieke omroep hoge salarissen te betalen. Anders vertrekken populaire presentatoren die een belangrijk programma dragen naar RTL of SBS. Een aantal jaren geleden trokken commerciële radiozenders aan dj’s van 3FM. En RTL 4 wilde een tijdlang Matthijs van Nieuwkerk wegkopen. Nu is dat iets minder, zeggen ingewijden. De presentator van De wereld draait door (DWDD) zou daar vroeger eenvoudig het dubbele of drievoudige hebben kunnen verdienen van zijn inkomen bij de VARA. Het is de vraag of dat nog steeds zo is: de commerciële omroepen zien hun reclamegelden afnemen. Daar staat tegenover dat SBS weer geld heeft om zijn positie te versterken. Zou Van Nieuwkerk vertrekken, dan slaat dat niet alleen een (tijdelijk) gat op Nederland 3 maar zou een nieuw, mogelijk late night-programma van hem op bijvoorbeeld RTL 4 een directe concurrent worden van Pauw & Witteman, aldus enkele omroepmensen op de receptie.

3Is zo’n topsalaris dan een goede investering?

Ja, financieel gezien wel. DWDD haalt dagelijks circa 1 miljoen kijkers, dubbel zoveel als Bureau Sport dat nu op hetzelfde tijdstip wordt uitgezonden. 1 Miljoen kijkers is in de vooravond een marktaandeel van pakweg 15 procent. En elk procent marktaandeel staat volgens een vuistregel in Hilversum voor een paar miljoen omzet per jaar. Dat maakt een hoog salaris voor Van Nieuwkerk een goede investering. Of het bedrag van bijna een half miljoen euro in verhouding staat tot de prestatie is een ander verhaal, zegt men in Hilversum.

4Heeft de belastingbetaler/kijker last van de topsalarissen?

Ja en nee. Omroepen die hun beste mensen meer willen betalen dan de met het ministerie van OCW afgesproken ‘presentatorennorm’ moeten dat zelf betalen. Uit eigen middelen, bijvoorbeeld uit inkomsten van de rtv-bladen. Zo, zeggen de omroepen, gaan de hoge salarissen niet ten koste van de programma’s. Dat is maar ten dele waar. Omroepen krijgen een bepaald bedrag van de NPO voor een programma dat zij mogen maken, de zogenoemde geld-op-schema-systematiek. Maar vaak leggen ze er zelf budget bij als zij graag dat ‘slot’ in de programmering willen vullen. Minder eigen geld door hoge salarissen raakt dan wel degelijk de kwaliteit van de programmering. En dat merkt de kijker op tv.