Naar Reinout of naar Ramsey?

De vernieuwing bij Het Nationale Toneel en Toneelgroep Amsterdam lijkt een wedstrijd. Beide claimen de beste jonge acteurs aan te trekken.

Moeten we nou straks naar Gaite Jansen bij Toneelgroep Amsterdam, of Hannah Hoekstra bij het Nationale Toneel? Beide gezelschappen claimen de grootste talenten van hun generatie te hebben aangenomen. Maar waar het grote publiek Jansen wel kan kennen van In Therapie en de naam Hannah Hoekstra iets zegt sinds de film Hemel, zijn de twee nog niet of nauwelijks op toneel te zien geweest.

Jansen (21) zit nog op de Toneelacademie Maastricht. Maar ze deed volgens artistiek leider Ivo van Hove van TA een bijzonder overtuigende auditie (een stuk uit Elektra) op de jaarlijkse castingdag voor jong talent van TA. Hij roemde haar precieze tekstbehandeling (te danken aan haar opleiding in Maastricht) en „krachtige theatrale persoonlijkheid”. Hoekstra (25) wist zich in toneelstuk Jaloezie al verrassend goed staande te houden tussen Anne-Wil Blankers en Anneke Blok. En er was natuurlijk dat verbluffende filmdebuut in Hemel, compromisloos en vol lef. Veelbelovend.

Spannend bij het Nationale Toneel is ook de komst van Reinout Scholten van Aschat (23), die zowel in film- en televisieland, als in het theatercircuit al reuring veroorzaakt – en niet omdat hij de zoon is van Gijs. Scholten van Aschat was in de statische productie Gijsbrecht van Amstel een verademing; een van de weinige acteurs die de archaïsche taal transparant, fris en eigentijds deed klinken. Bij (in) Koud Water van Toneelgroep Oostpool prees deze krant Scholten van Aschat om zijn ‘nonchalance en overgave’. En dan hebben wij het nog niet eens over zijn film- en tv-successen gehad (Gooische Vrouwen, Keyzer en De Boer Advocaten, Kruistocht in Spijkerbroek, De Heineken Ontvoering). Pikant: Scholten van Aschat begon dit theaterseizoen bij TA, in de reprise van Othello. Maar hij koos voor het NT – wellicht omdat hij zich op afstand wil ontwikkelen van zijn beroemde vader. Van Hove zal het zeker hebben betreurd.

Hoe zeer Theu Boermans van NT en Van Hove het ook ontkennen, het lijkt tussen hun af en toe wel een wedstrijdje. Als we het zo bekijken: het NT heeft dan wel Reinout, TA verraste met Ramsey Nasr; de verheugende terugkeer van een voormalig toneeltalent. 1-1.

Dat de twee gezelschappen beiden vernieuwen en een stel twintigers hebben aangetrokken (bij TA ook Hélène Devos, en bij NT Sallie Harmsen) is overigens heel begrijpelijk. Wie met een vast ensemble repertoire speelt, heeft acteurs van elke generatie nodig – Karina Smulders kan niet eeuwig het kleine zusje zijn.

Dat het nu allemaal filmsterren in spe zijn is opvallend. Misschien worden jonge acteurs door de gretige tv-industrie ook wel sneller tot sterren gebombardeerd. Maar talent, en niet tv-potentie, staat bij deze ensembles voorop – dat zit bij deze jonkies wel goed. En natuurlijk is het goeie reclame als nu Halina Reijn of straks Hannah Hoekstra tafeldame is bij De Wereld Draait Door. Al grapte Theu Boermans gister dat hij zijn acteurs daar niet toe zal dwingen.