Melden van verslaafde arts wordt mogelijk

Het wordt nog dit jaar mogelijk verslaafde artsen aan te melden bij een steunpunt van artsenorganisatie KNMG. Dat zegt verslavingsarts en psychotherapeut Cor de Jong, hoogleraar verslavingszorg aan de Radboud Universiteit. Verslaafde artsen kunnen nu alleen zichzelf aanmelden bij dit steunpunt, dat sinds 2011 bestaat. Ze krijgen dan een behandeladvies.

Volgens De Jong, mede-initiatiefnemer van het nieuwe steunpunt, moet het gebruikelijker worden verslaving van artsen te melden. „Als je het weet en je doet niets, ben je medeverantwoordelijk als het fout gaat.”

Aan de andere kant, zegt hij, moet een klikcultuur worden vermeden. „Dat leidt tot onderduikgedrag. Het moet mogelijk zijn het probleem boven tafel te krijgen zonder dat het meteen leidt tot ontslag.” De KNMG is bezig een procedure te ontwerpen waarbij de aangemelde arts meteen hulp krijgt aangeboden, terwijl ook zijn privacy gewaarborgd is.

Verslaafde artsen zijn een risico voor hun patiënten, zoals ook bleek bij in het geval van ex-neuroloog Ernst J.S., die aan medicijnen verslaafd was en terechtstaat voor verkeerde diagnoses en behandelingen. Toch zijn er weinig mogelijkheden om verslavingen van artsen aan de kaak te stellen. Verpleegkundigen, doktersassistentes of collega-artsen die het opmerken, kunnen zich wenden tot de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Wat daarna met zo’n melding gebeurt, „varieert per inspecteur”, zegt De Jong. Soms gebeurt er niets, zegt hij, en wil een inspecteur pas in actie komen bij klachten van patiënten.

In Amerika en Canada is het al langer mogelijk verslaafde artsen te melden. Als zo’n arts behandeling weigert, kan zijn vergunning worden ingetrokken tot hij zijn verslaving onder controle heeft. Tot die tijd mag hij niet meer in het ziekenhuis komen. De Jong: „Die mogelijkheid zou je in Nederland ook moeten hebben. Nu heb je alleen een tuchtzaak of een strafzaak. Dat zijn logge procedures, en ze helpen de dokter niet van zijn verslaving af.”

Sinds maart 2011 hebben ongeveer 25 artsen zichzelf aangemeld bij het steunpunt. In Nederland werken circa 50.000 huisartsen en specialisten. Op grond van onderzoek in het buitenland zou zo’n 10 procent van hen aan een verslaving moeten lijden.

De – merendeels mannelijke – artsen die zich tot nu toe aanmeldden in Nederland, kampen vooral met verslaving aan alcohol of benzodiazepinen, zegt De Jong.

    • Joke Mat