Franse leger moet doen wat bewind Mali niet lukt

Rebellen willen hun strikte versie van de islam nu ook aan Zuid-Mali opleggen. Franse hulp om hen te stoppen komt sneller dan verwacht.

De geslaagde opmars van islamitische radicalen naar het zuiden van Mali heeft de regering in Parijs afgelopen nacht tot onmiddellijk handelen aangezet. Voor zijn onverwacht snelle interventie, op verzoek van de Malinese president Dioncounda Traoré, kreeg Frankrijk gisteravond het groene licht van de VN-Veiligheidsraad.

Van een oase van rust en democratie in de Afrikaanse regio veranderde Mali begin vorig jaar plotseling in een probleemland, ook voor Europa en de VS. Het land gleed weg in politieke chaos, waardoor extremistische organisaties, deels gelieerd aan Al-Qaeda, vaste voet aan grond kregen in het noorden. Vandaar uit zijn zij begonnen aan een opmars naar het zuiden.

Gisteren veroverden de extremistische strijdgroepen het stadje Konna, in het midden van het land. Daardoor zijn de ontwikkelingen in een stroomversnelling geraakt. Een eerder plan van West-Afrikaanse staten om te interveniëren onder de vlag van de Verenigde Naties, stuitte eind vorig jaar nog op weerzin van de VN en de VS. Na de val van Konna vroeg president Traoré Parijs dringend om militaire assistentie. Tegelijkertijd kwam de VN-Veiligheidsraad in New York in spoedzitting bijeen, en riep op tot een snelle legering van een internationale troepenmacht in Mali. Deze oproep kan worden uitgelegd als een vrijbrief aan Frankrijk om militair tussenbeide te komen. Eerder had het hoofd van de Afrikaanse Unie(AU) om een interventie van de NAVO gevraagd.

De gevechten om het strategisch aan een hoofdweg gelegen Konna zijn de zwaarste sinds in maart vorig jaar het regeringsleger uit Noord-Mali werd verdreven. Konna ligt op de weg naar Mopti, de laatste grote garnizoensstad van het Malinese leger. Eerder deze week probeerde het leger de stad Douentza te heroveren op de radicale strijdgroepen maar dit offensief had een averechts effect en het nabijgelegen Konna viel in handen van de extremisten.

Wanneer de anti-regeringstroepen doorgaan met hun offensief zou Mopti kunnen vallen en daar gaan de Fransen nu een stokje voor steken. Het Malinese leger is slecht gedisciplineerd en bewapend, en moest zich vorig jaar terugtrekken uit het noorden. Berichten vanochtend uit Mopti spreken over paniek, en rijke mensen die de stad proberen te verlaten.

Het Malinese leger heeft steeds gezegd in staat te zijn zonder buitenlandse hulp het noorden te heroveren, wanneer het voldoende materieel zou krijgen. Maar de eerste serieuze poging lijkt op een mislukking uit te lopen en dat leidde tot demonstraties en verwarring in de hoofdstad Bamako. Sommige scholen sloten hun deuren. Het interim-bewind van Mali, aan de macht sinds een militaire staatsgreep vorig jaar, is verdeeld over een interventie. Het is onduidelijk of de coupleider, Amadou Sanogo, Franse interventie steunt.

De Veiligheidsraad sprak gisteravond van een ernstige verslechtering van de situatie die de stabiliteit van Mali bedreigt en de internationale veiligheid. Frankrijk, dat had gevraagd om de zitting, heeft het diplomatiek het initiatief genomen om in Mali militair te interveniëren. Een plan vorig jaar van het West-Afrikaanse samenwerkingsverband Ecowas om onmiddellijk te interveniëren werd nog bevroren omdat de VN en Amerika vonden dat er meer voorbereidingen nodig zijn.

De president van Benin en het hoofd van Afrikaanse Unie, Thomas Boni Yayi, had eerder deze week de NAVO gevraagd soldaten te sturen. Frankrijk ondersteunt de Afrikaanse wens voor een snel ingrijpen. Parijs vreest terroristische acties van de aan Al-Qaeda verbonden groepen in Noord-Mali. Een tiental Westerse gijzelaars, onder wie enkele Fransen en één Nederlander, wordt al maanden gevangen gehouden in Noord-Mali. De gijzelhouders hebben gezegd dat hun leven gevaar loopt bij Frans militair ingrijpen.

In buurland Burkina Faso waren vredesbesprekingen, maar deze werden vorige week plots door de extremisten afgebroken.