Een Oranje plast niet onder de douche

Het is heel prettig dat prinses Laurentien ons vertelt hoe we water kunnen besparen. Haar adviezen gelden alleen niet voor haarzelf, stelt August Hans den Boef.

Watert Laurentien Petra van Amsberg-Brinkhorst tijdens het douchen? De vraag dringt zich op nu wethouder Bert Wassink (GroenLinks) van Aa en Hunze de bewoners van zijn gemeente oproept om te plassen tijdens het douchen. Volgens hem kunnen we zo heel wat schoon water besparen.

Was dat niet precies waarover de prinses sprak op zondagochtend 23 december 2012? Sinds enige tijd is ze president van Fauna and Flora International, een organisatie die de biodiversiteit in de Derde Wereld probeert te bevorderen. Ze las voor de publieke radio een Kerstcolumn voor, zoals haar schoonmoeder dat op de feestdag zelf pleegt te doen.

Met Kerst in 2011 zat ons staatshoofd helemaal op de lijn van haar schoondochter. Volgens haar moesten we zuinig zijn met energie en water, rekening houden met het klimaat, zelf de verantwoordelijkheid nemen en maar beginnen! „Wat begint in het klein kan uitgroeien tot een nieuwe cultuur van zorg om de toekomst. Wie de wereld wil veranderen, moet nu eenmaal beginnen bij zichzelf.” We herinneren ons de toespraken van Juliana, die evenmin concreet waren.

Zo niet schoondochter Van Amsberg-Brinkhorst in Vroege Vogels. Volgens haar moeten we plastic tasjes weigeren in de winkel en korter douchen. Als iedereen drie minuten korter onder de douche staat, bespaart dat enorm veel warm water en daardoor elektriciteit. Kan het nog concreter? Misschien moet ze contact opnemen met Drenthe. Want volgens de methode-Wassink moet je denk ik in ieder geval lang genoeg douchen om al je water te lozen. Wellicht kan ook haar zwager een tip geven. Water is immers zijn specialiteit.

Hoeveel hectaren zou de ecologische voetafdruk bedragen die mevrouw Van Amsberg-Brinkhorst achterlaat? Eerder dit jaar heb ik die van mijzelf en van de zoon van het staatshoofd uitgerekend. Bij Willem-Alexander viel dat niet zo nauwkeurig vast te stellen, volgens de formule van het Wereld Natuur Fonds. De verantwoordelijke minister verstrekt geen informatie over veel zaken, omwille van onduidelijke Oranjeprivacy en vooral van nog schemeriger landsbelang.

Mijn voetafdruk bedraagt 4,2 hectare, waarvan ik een beetje schrok. Die van het toekomstig staatshoofd bedraagt waarschijnlijk meer dan honderdtien hectare.

Maar onze prinses woont met haar gezin in Brussel en vliegt alleen al voor de FFI jaarlijks meer dan u en ik bij elkaar. Daarentegen heeft ze geen schoonouders in Buenos Aires, noch buitenhuizen in Griekenland en Patagonië. Evenmin lijkt ze olifanten te schieten in Botswana.

Wel liefdadigt ze al jaren in de cultuursfeer, wat haar siert. Ik kom weleens ergens waar deze dame in een wat prominentere rol acte de présence geeft. Wat een beveiligingscircus! Grote stukken openbare weg afgezet, auto’s weggesleept, plaatselijke dienders die ogen in zeilen houden – dit alles urenlang, voor een hit-and-run van tien minuten.

Het resultaat van mijn WWF-berekening is zo’n zestig hectare.

Maar ontsteek nu niet meteen in woede en beschuldig vooral niet de prinses van hypocrisie. Ten eerste vanwege de geestelijke ontwikkeling die zij heeft doorgemaakt. Als Petra hielp ze Philip Morris te bedenken hoe je jongeren aan de sigaret kon krijgen. Ze bekeerde zich tot de Laurentien van de leesbevordering en de biodiversiteit, zoals Saulus zich in Syrië bekeerde tot Paulus. Onder het pseudoniem Laurentien van Oranje publiceert zij boekjes die kinderen aan een biodivers bewustzijn moeten krijgen. Uitgegeven door het prestigieuze Querido en geïllustreerd door de vermaarde Sieb Posthuma.

Ten tweede zijn haar adviezen vanzelfsprekend niet voor haarzelf bedoeld. Net als de adviezen die haar schoonmoeder, zwagers en schoonzusters ons verstrekken, hebben ze louter betrekking op onderdanen. Ze menen het echt, de Oranjes, ze zijn het tegendeel van hypocriet! Quod licet bovi, non licet Iovi. Vrij vertaald: wat Den Boef moet, hoeft een prins nog niet. Het geloof van mevrouw Van Amsberg-Brinkhorst is wellicht ook sterker dan dat van het merendeel van haar schoonfamilie. Ze is bekeerlinge immers, en niet van kindsbeen vertrouwd met beveiligers, ministers en andere lakeien.

Zij was daarover heel eerlijk in haar column. Prinsessen, weten we, douchen niet. Neen. Prinsessen baden.

Niet in urine, maar in de melk van ezelinnen.

August Hans den Boef is literatuurwetenschapper en publicist.