De muur is een redding

Het ontgaat je misschien, beste lezer, maar terwijl jij het wereldnieuws tot je neemt, maken krantenmakers zich druk om hun voortbestaan. Dus toen het gratis nrc.nl afgelopen week stopte met het doorplaatsen van krantencolumns, was het hommeles. GeenStijl plakte een fictieve betaalmuur voor haar site, de Volkskrant publiceerde een metabericht en de hoofdredacteur probeerde via zijn blog de gemoederen te bedaren.

Daarom een korte introductie in de wereld van betaalmuren, zodat je weet hoe kranten er over een paar jaar uitzien. Want die betaalmuren komen er sowieso. Om twee redenen: 1) papieren inkomsten lopen terug, kranten moeten dat online goedmaken en 2) van online advertenties kunnen kranten niet leven.

Geen enkele Nederlandse krant heeft een betaalmuur. Wel zetten ze veredelde pdf’s online en verkopen daar abonnementen op. Maar het is nog niet mogelijk om losse artikelen online aan te schaffen. Als dat wel zo was, zou ik bijvoorbeeld elke dag met liefde mijn portemonnee grijpen voor de dagelijkse voorpaginacolumn die Arnon Grunberg voor de Volkskrant schrijft. Of voor elke andere auteur die ik hoog heb zitten.

Oerblogger Andrew Sullivan ondervond dat vorige week. In een declaration of independence kondigde hij aan voortaan 19,99 dollar per jaar voor zijn blog te vragen. Binnen zes uur haalde hij 100.000 dollar op. Hij stopt met advertenties, want die markt is van Google en Facebook. Zij slokken marketingbudgetten op, waardoor advertenties verkopen tijdrovend margegedoe is geworden.

Daar komen Nederlandse kranten binnenkort ook achter. Want om online veel advertentiegeld te verdienen, moet je je journalistieke ziel verkopen. Kijk maar naar buzzfeed.com. De nieuwssite die groot is geworden met kattenfoto’s en de Amerikaanse Frits Wester inhuurde als hoofdredacteur. De wonderkinderen van Buzzfeed haalden afgelopen week 15,5 miljoen dollar aan investeringen op en verdienen in tegenstelling tot Sullivan wél veel geld met advertenties. Terwijl er geen banner te zien is op buzzfeed.com! Adverteerders kunnen gewoon stukken plaatsen, sterker nog, redacteuren helpen ze daar bij. Zo publiceert een pizzaboer de tien beste pizzarecepten.

Nederlandse dagbladen en Sullivan kunnen dit vanwege hun journalistieke integriteit niet doen. De recepten van de pizzaboer zouden tot talloze opzeggingen leiden en terecht. De grootste kracht van de kwaliteitsjournalistiek – haar onafhankelijkheid – is zo ook haar grootste zwakte.

Dus alle hoop is nu gevestigd op de betaalmuren. Zo zal het gaan: dagbladen zorgen ervoor dat elk krantenstuk ook als losse webpagina is te bezoeken. Vervolgens reken je met het gemak van de iTunes-winkel een artikel af. ‘Nog even, en Grunberg is makkelijk online te lezen’, twitterde de hoofdredacteur van de Volkskrant. Ik zit er klaar voor.

    • Ernst-Jan Pfauth