Zeuren over Europa kan straks niet meer

Voor ons gedeukte imago in Europa zou het goed zijn als Jeroen Dijsselbloem de invloedrijke eurogroep gaat leiden. Maar het Nederlandse belang verdedigen wordt dan wel moeilijker voor de PvdA-minister.

»Als Dijsselbloem de baan krijgt, dan doet Nederland eindelijk weer echt mee in Brussel. „Nederland komt weer terug in het hart van Europa”, zegt CDA-europarlementariër Wim van de Camp. En dat juicht hij toe. Door het gedogen van de PVV, of eigenlijk al door het ‘nee’ van Nederland tegen de Europese Grondwet in 2005, was Nederland „aan de zijlijn komen te staan”, zegt hij. „Dat merkte je aan alles. We werden gewoon minder vaak gebeld.” De functie verhoogt het aanzien van Nederland.

Betere informatie dan als voorzitter krijg je niet, zegt Kamerlid Wouter Koolmees (D66). De voorzitter kan zelf de agenda samenstellen. En hij zit aan tafel met mensen als EU-voorzitter Herman Van Rompuy en Mario Draghi, de president van de Europese Centrale Bank. Koolmees: „Het is goed voor Nederland vorm te geven aan de manier waarop we uit de crisis moeten komen.”

Als voorzitter, zegt Europarlementariër Hans van Baalen (VVD), „bepaal je ook wanneer ministers samenkomen. En je bent bij elk vooroverleg.” Want veel zaken worden geregeld in telefonisch vooroverleg. „Met alle respect voor Dijsselbloems voorganger Jan Kees de Jager”, zegt Van Baalen, „maar als de Franse en Duitse ministers samen zaken wilden doen, dan was De Jager daar niet bij. Als voorzitter kún je niet worden buitengesloten.”

»Het levert werk op voor Nederland. „Dat is allemaal niet met een mes te snijden”, zegt CDA-europarlementariër Van de Camp. „Je kunt niet zeggen: dat zijn zoveel honderd banen. Maar er hoort een secretariaat bij. En als Dijsselbloem straks met Polen moet praten over toetreding tot de eurozone dan zijn dat voor Nederland zakelijk gezien interessante contacten.”

»Een topbaan voor Dijsselbloem kan ook een gunstig effect hebben op de publieke opinie in Nederland over Europa. Kamerlid Eddy van Hijum (CDA): „Premier Rutte straalde nog weleens uit dat hij bepaalde voornemens niets vond, maar bleek later toch akkoord te zijn gegaan. Nu kan Dijsselbloem laten zien dat we hebben meegedaan aan de discussie. Het is goed niet alleen boe te roepen.”

»Als Dijsselbloem de baan krijgt, kan Nederland niet meer hard onderhandelen. „Van een voorzitter wordt niet geaccepteerd dat hij zijn functie misbruikt – want zo wordt dat dan gezien – om op te komen voor eigen, nationale belangen”, zegt Tweede Kamerlid Harry van Bommel (SP). Hij noemt als voorbeeld VVD’er Neelie Kroes. Die liet volgens hem als mededingingscommissaris van de Europese Commissie zien dat zo’n topfunctie ook in de weg kan zitten. „Iedereen keek mee of zij wel streng genoeg was voor Nederlandse bedrijven.” De belangen van Nederland kunnen in het geding komen als het gaat over de Europese begrotingsregels, stelt hij. Stel dat Nederland wil kiezen voor een tekort boven de norm van 3 procent. „Dat wordt voor Nederland natuurlijk onverkoopbaar als Dijsselbloem voorzitter is. Dan moet hij het braafste jongetje van de klas zijn.”

»Het is een drukke baan en Dijsselbloem heeft het al druk genoeg als minister. Jean-Claude Juncker, de huidige voorzitter van de eurogroep, is er vier uur per dag aan kwijt. SP’er Van Bommel: „Dat is een ervaren minister en voorzitter. Dijsselbloem is geen ervaren voorzitter en is ook net als minister begonnen.”

»De coalitie van VVD en PvdA stelt extra eisen aan de minister, nog los van de financiële problemen. „Over verschillende onderwerpen moet nog onderhandeld worden: het is een kabinet van twee uitersten, waarin de minister van Financiën een belangrijke rol speelt”, zegt Van Bommel.

Volgens Wouter Koolmees (D66) kan overbelasting van de minister wel worden voorkomen: je kunt ook de staatssecretaris meer taken geven. „En vergeet niet dat veel besluitvorming binnen Europa goed wordt voorbereid door de ambtelijke staf.”

Maar SP’er Van Bommel wil een Kamerdebat als de benoeming concreet wordt. „Ook premier Rutte moet daarbij dan aanwezig zijn. Het draait wat ons betreft om het belang van Nederland.”

    • Caroline de Gruyter
    • Jeroen van der Kris
    • Erik van der Walle