Brieven over de zorg

Solidariteit

In nrc.next zijn de afgelopen twee dagen artikelen verschenen over het rapport De prijs van gelijke zorg van het Centraal Planbureau. Het CPB stelt dat een kleiner basispakket en een hogere eigen bijdrage een ‘oplossing’ zijn voor het ‘probleem’ dat mensen met een hogere opleiding meer bijdragen aan de kosten van de zorg en daar minder gebruik van maken.

Maar dat is toch per definitie solidariteit? Dat we allemaal naar draagkracht bijdragen aan de kosten van bijvoorbeeld een brandverzekering, en hopen daar nooit gebruik van te hoeven maken. Die gedachte is de basis voor onze samenleving. Wij zorgen met zijn allen voor ons allen.

En dit soort maatregelen ondermijnt juist die solidariteitsgedachte. Eenzelfde tendens zien we bij de marktgerichte zorgverzekeraars. Er wordt reclame gemaakt met het idee dat je je alleen hoeft te verzekeren voor zaken die je echt nodig hebt. Dit spreekt direct het solidariteitsprincipe tegen. Het past in de populistische ideeënblubber:

‘Ik lees nooit een boek, dus die bibliotheek mag best dicht.’

‘Ik heb niks met cultuur dus weg met die subsidie.’

‘Ik stem niet op de PVV, dus waarom moet ik meebetalen aan hun (gesubsidieerde) salarissen?’

Ik betaal met liefde mee voor iets waar ik nooit gebruik van hoop te maken.

Louis Ter Burg

Amsterdam

CPB maakt denkfout

Het CPB stelt in zijn rapport dat gelijke toegang tot zorg door middel van een standaardbasispakket de verhoudingen tussen hoog- en laagopgeleiden onder druk zet. Mede daarom adviseert het CPB het basispakket te verkleinen en de eigen bijdrage te verhogen.

Na de inkomensafhankelijke zorgpremie wordt er wederom een categorische denkfout gemaakt ten aanzien van de bereikbaarheid van zorg. Zorg moet toegankelijk zijn voor iedereen. Wanneer de toegang tot zorg direct of indirect inkomensafhankelijk wordt gemaakt, worden mensen met een laag inkomen sterk benadeeld, omdat zij relatief een hogere rekening krijgen voor hun zorgvraag.

Dat laagopgeleiden een hogere vraag hebben is niet oplosbaar door ze meer te laten betalen, maar door de vraag te verkleinen. Geld heeft daarin geen effect, maar sturing door overheid en instanties voor een gezondere leefwijze en omgeving wel. De oorzaak moet men dus aanpakken, niet het gevolg. De overheid moet daarin eens haar verantwoordelijkheid zien.

Willem van de Ven

Filosoof/ingenieur, Tilburg

Zieke armen komen er bekaaid vanaf

Mensen met hogere inkomens en een hoger opleidingsniveau maken minder gebruik van de zorg, en betalen dus een oneerlijk deel van de zorgkosten. Solidariteit met de lagere inkomensgroep is daarom onhoudbaar, betoogt men.

Maar wie zijn nu eigenlijk de dupe van deze trend? Wie komen er het bekaaidst vanaf: de gezonde rijken, of de zieke armen? Onze perceptie van eerlijkheid heeft een bizarre wending genomen: dat financiële, sociale, en medische problemen samenklonteren bij een en dezelfde groep is niets nieuws, en zou juist moeten aanzetten tot solidariteit.

Rutger Hermsen

Delft

    • Willem van de Ven
    • Louis ter Burg
    • Rutger Hermsen