Sherrykuur

Waar zijn toch onze sherrydrinkers gebleven? In de jaren zeventig was Nederland na het Verenigd Koninkrijk de tweede afzetmarkt. In de jaren tachtig waren we zelfs het grootste sherry consumerende land ter wereld. Albert Heijn hielp destijds een handje. Door vooral de halfzoete (medium dry) variant tegen stuntprijzen aan te bieden. Maar ook elders vond de trots uit de Andalusische driehoek Jeréz dela Frontera, San Lúcar de Barrameda en Puerto de Santa Maria gretig aftrek. Bij de zogeheten vinotheken, wijnwinkels waar zelf getapt kon worden, was sherry de meest verkochte soort. Amsterdam kende op het drukke Spui zelfs de Sherry Bodega.

Wat ik mij van toen kan herinneren is dat sherry vooral een damesdrank was. Ik hoorde onze buurvrouwen reppen over ‘het sherryuurtje’. En daarmee wachtten zij overigens niet tot de vijf in de klok zat. In plaats van samen koffie te drinken werden er ‘s ochtends gezellig al wat glaasjes weggetikt. Al doende werd dan ook meteen een toen buitengewoon geliefde vorm van afvallen doorgenomen, het sherrydieet. Een kuur die voorschreef dat iedere maaltijd met twee glazen sherry weggespoeld diende te worden. Nu zouden we dat waarschijnlijk Sonja Glasbakkeren noemen.

Toen echter dankte dit dieet zijn populariteit mede aan een andere fanatieke ambassadrice, koningin Juliana. En om te zorgen dat de gebruikersgroep niet al te snel op een droogje kwam te staan, was de oorkruik van twee liter in die jaren een buitengewoon gewenste verpakkingsvorm. Ook ik heb mijn moeder daarmee zien slepen. De stiekem proevende puber in mij vroeg zich overigens wel af waarom zij lampenolie dronk.

Wellicht heeft die kwalijke kwaliteit van vooral de halfzoete budgetuitvoeringen er toe bijgedragen dat begin jaren negentig de dorst naar sherry leek opgedroogd. De afgelopen vijfentwintig jaar zijn er door het overkoepelende orgaan Vinos de Jerez en de producenten verwoede pogingen ondernomen om de boel weer op gang te krijgen. Er werd reclame gemaakt op tv en in de bioscoop. Flesvormen werden gemoderniseerd om zo een nieuwe, jonge gebruikersgroep aan te spreken.

Er werd besloten om niet meer het beladen woord ‘sherry’ te gebruiken maar ‘vino de Jerez’. Sherry moest wijn worden. En om het aan zijn nieuwe rol te laten wennen diende het de traditionele aperitieffunctie te verruilen voor een vaste plek aan de eettafel. Om een en ander te realiseren koos Vinos de Jerez een jaar of tien geleden voor een topdown benadering door de Copa Jerez in het leven roepen, een wedstrijd waarbij sommeliers en koks van gereputeerde restaurants werden aangemoedigd om de spannendste sherry-spijscombinaties te maken.

Afgelopen november ging Inter Scaldes met de eer strijken, waardoor deze Kruiningse tweesterrenzaak Nederland dit jaar mag vertegenwoordigen tijdens de internationale Copa in Jerez. Met veel plezier denk ik terug aan een bijeenkomst bij een eerdere winnaar, restaurant Seinpost in Scheveningen (*). Daar proefde ik kokkels met peper en knoflook in gezelschap van manzanilla San Léon van Bodegas Herederos de Argüeso (€  13,95). Enigszins ziltig (manzanilla is gemaakt van druiven die vlakbij zee groeien), fris citrusfruit, strak en wat notig.

En de manzanilla pasada Almacenista van Lustau (‘pasada’ is een gerijpte versie; € 23,49; 0,5 l.) combineerde briljant bij canneloni van brickdeeg gevuld met lauwwarme, lichtgerookte paling, hart van kropsla en komkommer, in een nage van stoofaal met tuinkruiden. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik persoonlijk het meest enthousiast werd over de een-tweetjes met de droogste sherry’s, manzanilla en fino.

Nu zijn dat ook de soorten die zich het beste lenen bij gerechten die zonder sterrenkoks toe kunnen, de inmiddels hier ook zo geliefde tapas. De door mij recent geproefde been- en beendroge manzanilla en rama reposada La Goya XL van Bodegas Delgado Zuleta ( ‘rama’: niet of nauwelijks gefilterd; € 16,50; 0,5 liter ) tilde groene olijven met ansjovis, zoute amandelen, rauwe oesters, jamón Ibérico en gamba’s al la plancha naar een hoger plan.

Met de feestdagen net achter de rug denk ik dat ik ook maar eens aan een sherrykuurtje ga beginnen. Mijn moeder zal er van opkijken.

    • Harold Hamersma