Optimisme, pessimisme, realisme

De Duitse minister van Financiën, Schäuble, zei kortgeleden dat het dieptepunt van de crisis achter ons ligt. Op de laatste dag van 2012 nam bondskanselier Merkel afstand van die optimistische uitspraak met de stelling dat de eurocrisis nog lang niet voorbij is. Pessimisme? Nee: realistisch. Geen verwachtingen wekken die wellicht later niet blijken uit te komen.

In ons land gaan steeds meer economen – onder het verhaal dat we het ergste achter de rug hebben – nu op de toer dat er minder hoeft te worden bezuinigd en dat we niet zo strak moeten vasthouden aan de befaamde drieprocentsnorm, in het spoor van de directeur van het Centraal Planbureau. Zo zei de regelmatig in beeld komende professor Eijffinger onlangs dat veel EU-landen de tekortnorm van 3 procent zullen gaan overschrijden, met als conclusie: „Dus daar hoeven we niet zo zwaar aan te tillen; de oplossing zit hem niet in meer bezuinigingen”. Ook Barbara Baarsma – een rijzende ster in economenland – zit op die toer.

Die vertogen zijn makkelijk zat en misschien eerder politiek dan economisch. In ieder geval spelen zij de politieke oppositie en de achterban van de PvdA in de kaart. Dat wordt nog wat, nu de in het regeerakkoord opgenomen bezuinigingen en hervormingen op de sociale zekerheid en de AWBZ zullen moeten worden uitgewerkt en hardgemaakt. Staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid, die verantwoordelijk is voor de hervorming van de AWBZ, heeft gezegd dat hier heel wat politieke en publicitaire heisa over zal ontstaan.

Dat zal ook gebeuren. Want eigenlijk moet die AWBZ terug naar waarvoor deze wet is gemaakt: een voorziening voor onverzekerbare risico’s. Ik ken Van Rijn als een stevig en vasthoudend man.

Minister Asscher van Sociale Zaken staat onder andere voor de taak de bezem te halen door het oerwoud van regelingen die erop gericht zijn oudere werkzoekenden weer aan de slag te krijgen. Alleen al in Asschers Amsterdam is zo vorig jaar het dubbele aantal mensen, met 140 miljoen euro minder dan in 2010, aan werk geholpen!

Het is te waarderen dat juist nu vicepremier Asscher – in een groot interview met De Telegraaf – onder andere zei: „Ik vind het op orde brengen van de overheidsfinanciën niet een kwestie van: nu even niet”. Voor deze regeringscoalitie komt het erop aan de gemaakte afspraken door te zetten.

Als dat niet gebeurt, zullen de onzekerheid en het pessimisme onder de burgers alleen maar toenemen.

Koers houden dus.

Essentieel voor onze nabije toekomst is het antwoord op de vraag hoe de wereldhandel zich zal ontwikkelen. Stel je voor dat die weer aantrekt – en dat is de enige factor die er echt toe doet – dan kunnen we pas met recht optimistisch zijn.

Ons land is in wezen economisch zeer sterk. Vijfde op de wereldranglijst van de export van goederen. Met een grote internationale concurrentiekracht. En in Europa één van de weinigen triple-A-landen.

Er is dus geen reden voor pessimisme. Maar optimisme moet gegrond zijn op realisme. Doorbijten dus in 2013. Niet gaan zwabberen.

Hans Wiegel is oud-leider van de VVD. Deze wisselcolumn op woensdag verzorgt hij beurtelings met SP-voorzitter Jan Marijnissen.