Lang leve de crisis

Het mag dan crisis zijn, dat betekent niet dat elk bedrijf de omzet ziet dalen. Sommige ondernemers hebben juist meer werk. „We draaien een topjaar.”

De afgelopen tijd wel eens bij Ikea geweest? Of op zondagmiddag in de Kalverstraat? Het zijn van die momenten dat je denkt: Crisis, what crisis?

De huidige crisis blijkt een merkwaardig fenomeen. Wie nog goede zaken doet en wie niet, blijkt lang niet altijd voorspelbaar. Van de transportsector en de bouw is bekend dat het over de hele linie slecht gaat, maar veel bedrijven en kleine zelfstandigen, zoals de doorsnee klusjesman, de hovenier en de koerier, merken weinig van de malaise. Valt er in het algemeen wel iets te zeggen over de slachtoffers van de crisis?

Vooral bedrijven die op de binnenlandse markt zijn gericht, zoals de bouw en de retail, hebben het moeilijk, volgens Peter Hein van Mulligen, woordvoerder economie en arbeidsmarkt van het Centraal Bureau voor de Statistiek. „Individuele uitzonderingen zijn er natuurlijk altijd, dat is een combinatie van geluk, kwaliteit en goede bedrijfsvoering. Maar het gros lijdt, kijk maar naar het recordaantal faillissementen in 2012 (12.397) en het grote aantal ontslagen (88.000 in de eerste acht maanden van vorig jaar). Alleen in de zorg groeit het aantal banen nog en de technische sector heeft veel vacatures. Maar daar houdt het wel zo’n beetje op.”

Sectoren die inspringen op het feit dat mensen minder uitgeven, doen het goed, aldus Alfred Kleinknecht, hoogleraar economie aan de TU Delft. „Albert Heijn bijvoorbeeld verkoopt meer voedsel doordat mensen minder uit eten gaan. Sowieso is voedsel crisisbestendiger dan duurzame consumptiemiddelen als auto’s en kleding. Die aanschaffen kun je uitstellen, eten niet.”

Kleinknecht ziet ook een ‘substitutiebeweging’: de garage doet het goed, de autodealer niet. We laten de auto repareren in plaats van een nieuwe aan te schaffen. En dan zijn er nog branches die bloeien dankzij reorganisaties en bedrijfssluitingen, zoals curatoren en loopbaancoaches. En de hovenier en de klusjesman? Wellicht hebben die gewoon rijke klanten die nog geen last van de crisis hebben.