Fyra laat op zich wachten

Op 9 december is de Fyra gaan rijden tussen Amsterdam en Brussel vice versa, en nu, een maand later, moet worden vastgesteld dat voor deze hogesnelheidstrein de haperingen die zich direct voordeden, nog niet zijn verholpen. Cijfers van reizigersorganisaties die de Fyra nauwgezet zeggen te volgen, geven een somber beeld. Volgens Failra arriveerde 55 procent van de ruim 2.350 treinen te laat op de plaats van bestemming. Via Twitter geeft deze organisatie dagelijks meldingen door, zoals deze van vanochtend: „#Fyra 907 (V 07:25 vanaf Rotterdam) naar Amsterdam Centraal is 5 minuten vertraagd.” Honderddertig treinen zouden de afgelopen weken hun eindbestemming zelfs nimmer hebben bereikt.

De vervoerders, HSA, de Nederlandse dochter van NS en KLM, en het Belgische spoorbedrijf NMBS hebben deze gênante cijfers niet bevestigd. HSA presenteert minder slechte resultaten, maar dat de Fyra niet dagelijks in staat is de dienstregeling punctueel uit te voeren, hebben verscheidene reizigers ervaren van de 110.000 die de eerste maand mee reden.

Directievoorzitter Jan-Willem Siebers erkende vanochtend op de radio dat er „opstartproblemen” zijn geweest, dat er nog „kei- en keihard” aan verbeteringen moet worden gewerkt. Maar hij zei ook dat de punctualiteit, treinen die op tijd rijden en aankomen, is gestegen. Inmiddels zou 71 procent van de treinen uitvoeren wat de dienstregeling belooft.

Dit is een verbetering, maar het is nog lang niet goed genoeg. In de samenwerkingsovereenkomst die HSA en NMBS met goedkeuring van de betrokken overheden hebben gesloten, staat de afspraak dat 95 procent van de treinen op tijd hoort te rijden.

Die overeenkomst was, hoewel er al sinds 2001 afspraken lopen over de komst van de hogesnelheidstrein tussen Brussel en Amsterdam, op het laatste moment toch nog haastwerk. Staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur, PvdA) keurde de afspraken op 3 december goed; zes dagen later al ging de Fyra van start, om vervolgens prompt op logistieke en ICT-problemen te stuiten, een jaar proefrijden ten spijt.

De Fyra is een kostbaar project, tot stand gekomen dankzij directe of indirecte staatssteun. Ten koste van de Beneluxtrein, die jarenlang het vervoer op het traject Amsterdam-Brussel verzorgde en Den Haag daarbij niet oversloeg. Dat doet de Fyra wel en de reizigers moeten bovendien een hoger bedrag neertellen. Het belangrijkste argument daarvoor is de reistijdwinst die Fyra zou opleveren; en juist daar schort het dus vaak aan.

Mansveld en haar Belgische collega zullen HSA en NMBS aan de afspraken moeten houden; in het belang van de treinreiziger en de belastingbetaler.