Berlusconi wil niet graag buitenspel staan

Een paar weken geleden stond Silvio Berlusconi nog op een schamele 15 procent in de peilingen. Maar na een stortvloed aan interviews op radio en tv en vooral na een strategisch belangrijk akkoord met de regionationalistische protestpartij Lega Nord krijgt de oud-premier en mediamagnaat langzaam weer uitzicht op een sleutelrol in de Italiaanse politiek.

Een premierschap zit er niet in. Daarvoor heeft hij te veel krediet verloren. Maar de alliantie met de Lega, sterk in het rijke noorden, biedt uitzicht op een machtsblok in de Senaat. Medewerkers van Berlusconi hebben gezegd dat ze na de de verkiezingen van 24 februari een guerrilla willen voeren tegen de nieuwe regering.

„Habemus papam”, zei Berlusconi zondagnacht, na urenlang overleg met Roberto Maroni, de nieuwe leider van de Lega Nord. Maar deze formule om na een conclaaf aan te kondigen dat de kardinalen het eens zijn geworden over een nieuwe paus, paste niet goed op het akkoord. Berlusconi en Maroni gaan samen de verkiezingen in, maar ze zijn het niet eens over wie de kandidaat-premier is. In ieder geval niet Berlusconi, onderstreepten medewerkers van Maroni gistermiddag. Veel Lega-aanhangers moeten helemaal niets hebben van de mediamagnaat.

Dat ze het niet eens zijn over een kandidaat-premier en toch met elkaar in zee gingen, onderstreept de verschillende beweegredenen van Berlusconi en Maroni. Voor geen van beiden gaat het om het premierschap. Berlusconi wil gebruikmaken van omstreden regels uit de kieswet, die aan de winnaar in een regio extra Senaatszetels toekent, om straks een politiek vetorecht te krijgen. En Maroni hoopt de macht van zijn partij in het noorden te handhaven – op 24 februari wordt ook een nieuw bestuur voor de regio Lombardije gekozen, en Maroni is kandidaat-gouverneur.

Sinds Berlusconi openlijk afstand nam van premier Mario Monti en hem bijna dagelijks aanvalt, vinden hij en Maroni elkaar in hun eurosceptische kritiek. Maar in veel andere opzichten is het een verstandshuwelijk – net als bij de verkiezingen in 2001 en 2008. Toen bracht samenwerking tussen de Lega en Berlusconi de mediamagnaat het premierschap en de Lega veel macht in het noorden.

Berlusconi had gedreigd op lokaal niveau het bondgenootschap met de Lega te verbreken als Maroni niet opnieuw een akkoord met hem wilde sluiten. Daardoor zou in honderden gemeentes in het noorden een politieke crisis ontstaan. Dat zou de Lega, die worstelt met een reeks interne schandalen, slecht uitkomen.

Maroni blijft dromen van een macroregio in het noorden (Lombardije, Veneto en Piemonte) die driekwart van zijn inkomsten zelf houdt. Liever nu buikpijn, dan straks buikpijn door minder belangrijk te worden in het noorden, zei Maroni gisteren.

Angst is wat Berlusconi en hem bindt, schreef Corriere della Sera al. De krant publiceerde zondag een peiling waarin rechts op 28 procent stond. Het door Berlusconi gevreesde links gaat op kop, met 39 procent. Monti en zijn bondgenoten, een aantal centrumpartijen, staan op 12 procent. Het akkoord met de Lega is een vertwijfelde poging van Berlusconi niet buitenspel te komen staan.