Argentinië vecht tegen ‘aasgierfondsen’

Argentinië is in een felle strijd verwikkeld met een groep Amerikaanse hedgefondsen over de afwikkeling van het faillissement van 2001.

Het is een kleine triomf die groots gevierd zal worden. Vandaag keert het Argentijnse fregat Libertad terug in de badplaats Mar del Plata, na tweeënhalve maand aan de ketting te hebben gelegen in Ghana. President Cristina Kirchner zal het opleidingsschip welkom heten. Het is nu immers „een symbool voor soevereiniteit en nationale waardigheid geworden”, aldus de president.

Begin oktober liet een groep Amerikaanse hedgefondsen, onder leiding van het op de Kaaimaneilanden gevestigde NML Capital, beslag leggen op de Libertad. Het was de zoveelste stap in een al jaren slepend gevecht met de Argentijnse staat. De hedgefondsen eisen uitbetaling van 1,33 miljard dollar aan staatsobligaties die nog openstaan sinds Argentinië in 2001 failliet ging.

Kirchner weigert de „aasgierfondsen” te betalen. Haar redenering: hadden zij maar akkoord moeten gaan met de kortingen die de regering in 2005 en 2010 heeft aangeboden. Toen werd 93 procent van de uitstaande 95 miljard dollar op die manier geherstructureerd. Beleggers namen genoegen met 25 tot 29 cent voor elke dollar die zij hadden geïnvesteerd. Volgens de eisers beschikt Argentinië nu over meer dan 40 miljard aan buitenlandse deviezen en kan het land dus best betalen.

De Libertad is een symbool, maar niet meer dan dat. Het schip is inmiddels vrijgegeven. Maar de juridische strijd die momenteel in New York wordt gevoerd, kan grote financiële gevolgen hebben voor Argentinië, waar de afgelopen maanden sociale onrust heerste die door sommigen wordt vergeleken met de periode voorafgaand aan het bankroet in 2001. Vorige maand vielen bijvoorbeeld twee doden en werden honderden arrestaties verricht bij plunderingen op supermarkten.

Sommige analisten zeggen dat de uitkomst ook gevolgen kan hebben voor de handel in staatsobligaties aan de beurs in New York, en voor de mogelijkheden voor landen om hun schulden te herstructureren.

In november besliste rechter Thomas Griesa in New York dat Argentinië de 1,33 miljard dollar moet overmaken op een derdenrekening in de VS, zodat NML Capital en de andere hedgefondsen betaald kunnen worden. Hij baseerde zijn oordeel op het zogeheten pari passu-beginsel: alle schuldeisers zijn gelijk. Je betaalt iedereen of niemand, dus niet alleen de crediteuren die eerder akkoord waren gegaan met de korting.

Omgekeerd betekent dat volgens Griesa dat als Argentinië de vijandige hedgefondsen niet betaalt, ook de uitbetaling van 24 miljard dollar aan de welwillende partijen bevroren moet worden. Dat zou neerkomen op een technisch faillissement.

„Gerechtelijk kolonialisme”, noemde Kirchner het besluit, zoals ze vorige week ook sprak van „schaamteloos kolonialisme” toen ze de Britse premier Cameron opriep de Falklandeilanden over te dragen.

Volgens Argentinië maken landen op deze manier weinig kans meer dat ze hun schulden kunnen herstructureren. Analisten waarschuwen zelfs dat het oordeel staten kan afschrikken om hun obligaties via de beurs in New York uit te geven.

Griesa’s uitspraak kostte Buenos Aires meteen geld, omdat als gevolg ervan de rente op Argentijnse staatsobligaties piekte tot bijna 12 procent. Een week later besloot het Hof van Beroep in New York dat Argentinië de 1,33 miljard voorlopig niet hoeft te storten en tot 27 februari de tijd krijgt een oplossing te zoeken.

Dat weerhoudt het land er niet van door te vechten. Eind december verklaarde het nog dat het onmogelijk is dat een Amerikaanse rechter een soevereine staat kan dwingen geld naar de VS over te maken.

Intussen zijn de welwillende obligatiehouders in opstand gekomen. Zij hebben zich bij het Hof van Beroep beklaagd dat de vijandige schuldeisers er beter van af komen dan de partijen die instemden met de korting. „Als deze uitleg van het pari passu-principe overeind blijft, zullen staten voortaan wel twee keer nadenken voordat ze gebruik maken van het rechtsysteem en de financiële diensten van New York.”

Onlangs mengde ook de Amerikaanse regering zich in de strijd. In een brief aan het Hof nam zij het voor Argentinië op. „De Verenigde Staten keuren het gedrag van Argentinië in de internationale financiële arena niet goed”, maar het heroverwegen van de uitspraak is „een kwestie van uitzonderlijk groot belang”, aldus de brief. Het besluit van Griesa zou de diplomatieke relaties schaden.

Afgelopen week daalde de rente op Argentijnse obligaties opeens sterk. Aanleiding was het aanbod van Buenos Aires aan de hedgefondsen de schuld alsnog terug te kopen, tegen dezelfde korting als in 2010. Zo zouden zij de gelijke behandeling krijgen die rechter Griesa had geëist.

De schuldeisers hebben nog niet gereageerd. Waarschijnlijk wachten zij de uitspraak af van het Hof van Beroep. Als die niet bevalt, is de volgende stap het Hooggerechtshof.

    • Hanneke Chin-A-Fo