Niks mis met hoorcollege

Vorige week pleitte hoogleraar Jan Derksen in de Volkskrant voor het afschaffen van hoorcolleges. Hij stoorde zich aan zijn studenten, die en masse eten, gapen, kletsen en internetten tijdens zijn verhaal. De colleges moeten volgens Derksen online worden aangeboden, zodat studenten ernaar kunnen kijken wanneer hun dat uitkomt. Op die manier worden ze niet langer „beknot in hun vrijheid”. Want vrijheid, dat is waar de moderne jongere behoefte aan heeft.

Derksens analyse komt mij bekend voor. Je zag hem ook tijdens de invoering van het studiehuis in het voortgezet onderwijs. Scholieren, zo werd toen aangenomen, zijn niet langer gebaat bij klassikaal onderwijs: ze willen hun tijd zelf indelen. Voorstanders van ‘het nieuwe leren’, onder wie ik Derksen voor het gemak schaar, lijken ervan uit te gaan dat jongeren de afgelopen jaren onherkenbaar zijn veranderd. Er zou geen behoefte meer zijn aan structuur en gezamenlijkheid. De jongere van nu is namelijk „digitaal, individueel en narcistisch”, aldus Derksen.

De gedachte dat mensen in korte tijd fundamenteel veranderen, is wijdverbreid. Toen Facebook opkwam, werd gezegd dat de moderne mens geen behoefte meer heeft aan ‘echt contact’. Ondertussen zitten de cafés nog steeds vol. Nog een voorbeeld: in het bibliotheekwezen wordt nu gepleit voor een digitaal boekenbestand met onbemande ‘afhaalpunten’. De 21ste-eeuwse mens is individualistisch, dus fysieke collectieve voorzieningen zijn ouderwets. Uit reacties van bezoekers blijkt het tegendeel: zij komen onder andere naar de bibliotheek om mensen te ontmoeten en om hun leven structuur te geven.

Om dezelfde redenen bezocht ik tijdens mijn studie alle hoorcolleges. Niet alleen omdat een ‘live’ college meer indruk maakt dan een college op internet, maar ook en vooral om medestudenten te ontmoeten en in een stimulerender omgeving te zijn dan mijn studentenhuis. Ik kan mij niet voorstellen dat deze behoefte zal verdwijnen. Natuurlijk zijn studenten de afgelopen decennia veranderd, maar ze zijn niet verworden tot navelstarende, door technologie geobsedeerde aliens, zoals Derksen lijkt te denken.

Derksen pleit met een reactionair argument (35 jaar geleden letten studenten nog wel op tijdens college, zo beweert hij) voor een vooruitstrevende oplossing. Het eerste lijkt me overdreven, het tweede onnodig en schadelijk.

Floor Rusman is redacteur en columnist van nrc.next.

    • Floor Rusman