'Ik heb geen taxirit van 450 euro gedeclareerd'

De aanleiding

Zaterdag stond in NRC Weekend een interview met PvdA’er Fatima Elatik (39) nadat ze had aangekondigd volgend jaar te stoppen als stadsdeelvoorzitter in Amsterdam-Oost. Elatik, naar eigen zeggen „een Amsterdamse met een grote mond”, keek in het interview terug op een bewogen politieke carrière. Sinds 2002 wordt ze geregeld bedreigd en in 2010 moest ze – tijdelijk – terugtreden wegens hoge kosten voor een muziekcentrum.

In diezelfde periode speelde een tweede affaire die voor de buitenwereld het beeld van Elatik als ‘verkwistende’ politica bestendigde. Ten onrechte, zegt Elatik in het interview. „Voor Sail Amsterdam had het stadsdeel voor 30 duizend euro een boot gehuurd voor bewoners en maatschappelijke organisaties. Wéér was ik bij dat besluit niet betrokken geweest. Maar in de berichtgeving, vooral op internet, was de teneur dat ik een veel te dure boot had gehuurd. Dat was het begin van allerlei valse beschuldigen. Ik zou ten onrechte allerlei bonnetjes hebben gedeclareerd, waaronder een taxirit van 450 euro. Onzin, ik declareer nooit iets.”

Elatik die nooit iets declareert? Volgens Rik Torn , fractievoorzitter van de VVD in Amsterdam-Oost, een oppositiepartij, klopt haar bewering in het interview niet. „Ik heb persoonlijk niets tegen Elatik en ze mag best met de taxi als het nodig is. Maar ze moet niet zeggen dat ze nooit declareert.”

Ter bevestiging stuurde hij een kopie van de taxibon van 450 euro op naar next.checkt. De factuur kon Rik Torn als raadslid inzien via het bestuurssecretariaat en is voor iedereen eenvoudig te verkrijgen via de Wet Openbaarheid Bestuur.

Next.checkt controleert de stelling: ‘Ik heb geen taxirit van 450 euro gedeclareerd’.

En, klopt het?

Volgens de factuur heeft Elatik op 29 januari 2010 een taxi genomen van Amsterdam naar Nijmegen en terug, gereden tussen 16.00 uur en 01.00 uur. Het bedrag is 450 euro inclusief btw. Het adres in Amsterdam is op verzoek van het stadsdeel onherkenbaar gemaakt, evenals het taxibedrijf op verzoek van de taxichauffeur. De reis, blijkt uit navraag, was naar de Ien Dales-lezing in Nijmegen.

Zowel stadsdeelwoordvoerder Klaas Busstra als de taxichauffeur bevestigt dat Elatik de bewuste taxirit heeft gemaakt. Wat niet klopt volgens Busstra is dat Elatik de factuur zelf heeft gedeclareerd. De bon, vergezeld van een kwitantie (niet afgedrukt), is regelrecht van het taxibedrijf naar het bestuurssecretariaat verstuurd, waarna de bon is getekend door de toenmalig sectormanager H. Kers – zie stempel. „Elatik heeft geen bon gezien en geen bon gedeclareerd.”

Het verhaal van de stadsdeelwoordvoerder wordt bevestigd door de bewuste taxichauffeur, die Elatik vaker heeft rondgereden, meestal door Amsterdam. De chauffeur, anoniem: „Ik rij geregeld stadsdeelbestuurders rond. Meestal, ook bij ritten met Elatik, stuur ik de factuur inclusief kwitantie regelrecht naar het stadsdeel.”

Dat het stadsdeel zulke reizen betaalt is normaal, zegt de woordvoerder. „Bij een bestuurder in functie regelt de organisatie het vervoer en alle zaken daaromheen. Als Elatik een honderdjarige moet feliciteren hoeft ze ook niet eerst naar de bloemenmarkt om vervolgens zelf haar bonnetje te declareren. Dit is helemaal conform de regeling voor bestuurders.”

Had Elatik niet op een andere manier naar Nijmegen gekund?

Daar zijn ook door de deelraad vragen over gesteld in 2010, weet VVD’er Rik Torn. „Elatik reed in die periode rond in een door het stadsdeel betaalde huurauto en kreeg ook nog eens een flinke onkostenvergoeding. Dus waarom helemaal met de taxi van Amsterdam naar Nijmegen? Wij hebben daar toen vragen over gesteld, maar er kwam nooit een duidelijk antwoord.”

Het stadsdeel regelt het vervoer, zegt woordvoerder Busstra. En dat bestuurders in functie worden rondgereden door een chauffeur is gebruikelijk. „Zo kunnen ze blijven doorwerken tijdens de reis.” Of Elatik tijdens de rit naar Nijmegen ook werkte? „Ja”, zegt de anonieme taxichauffeur. „Elatik zat altijd veel te bellen in de taxi, werkgerelateerd.”

In principe wordt bij zulke reizen een beroep gedaan op de vervoersdienst van het stadhuis, zegt Busstra. „Maar die was op dat moment, voor die tijdstippen, niet beschikbaar. Het aantal chauffeurs is beperkt.”

Veiligheid was een tweede reden om te kiezen voor een taxi. De woordvoerder: „Elatik ontvangt veelvuldig haatmails en bedreigingen. Ze wordt daarom geregeld aan een veiligheidsanalyse onderworpen. De uitkomst daarvan wordt regelmatig gedeeld met de fractievoorzitters. In dit geval is geconcludeerd dat het voor haar niet veilig was om zelf naar Nijmegen te reizen.”

Conclusie

Next.checkt controleerde een bewering van Fatima Elatik die – geparafraseerd – luidt: ‘Ik heb geen taxirit van 450 euro gedeclareerd’. Uit de factuur blijkt dat de rit van 450 euro wel is gemaakt, maar dat ze de rekening inderdaad niet zelf heeft ingediend. Alles afwegende beoordelen we de stelling als grotendeels waar.

    • Freek Schravesande