De superlatieven voor Messi zijn op

Voor het vierde jaar op rij is Lionel Messi verkozen tot beste voetballer ter wereld. Hij is pas 25. Waar gaat dit in godsnaam eindigen?

FIFA Ballon d'Or award winner Barcelona's Argentinian forward Lionel Messi poses with his trophy after the FIFA Ballon d'Or awards ceremony at the Kongresshaus in Zurich on January 7, 2013. AFP PHOTO / OLIVIER MORIN AFP

Amsterdam. Eens in de zoveel jaar dient zich een talent aan dat alle vorige talenten overtreft. Dan wordt ook dit talent weer gekwalificeerd als de grootste aller tijden. En wanneer woorden tekortschieten, dan moet hij wel van een andere planeet komen. Welke superlatieven resten ons na Nandor Hidegkuti, Duncan Edwards, Didi, Alfredo Di Stéfano, Pelé, Garrincha, Eusebio, Rivelino, Johan Cruijff, George Best, Diego Maradona, Zinedine Zidane, Ronaldinho, Cristiano Ronaldo: voetballers die buitengewone fenomenen zijn genoemd. Maar deze is gewoon niet gewoon meer. Laten we het daar na decennia van oeverloze en verwarrende vergelijkingen maar op houden.

Sinds enkele jaren zoeken bewonderaars van Lionel Messi in hun wanhoop naar ongebruikte superlatieven en kwalificaties voor het Argentijnse talent. Nog maar 25 jaar oud is het mannetje van 1 meter 70, wat staat de arme jongen nog te wachten? Nu al de beste ‘ooit’? Kan hij die verwachtingen waarmaken? Of zal hij in navolging van veel van zijn voorgangers bezwijken aan te veel rijkdom en verheerlijking?

Vooralsnog is en blijft Messi een beoefenaar van voetbal. Een voetbalspeler. Meer kunstenmaker dan kunstenaar. Meer liefhebber dan perfectionist. Zoals vrijwel alle ongewone fenomenen is hij sinds zijn peutertijd bezeten van het spel dat vooral op spontaniteit en opportunisme berust. Hoe graag gedreven coaches met behulp van computeranalisten, fysiologen, haptonomen, psychologen, neurologen, diëtisten, farmacologen, speltherapeuten en wetenschappers die bal, schoeisel, kleding, speelveld en trainingsfaciliteiten het spel ook wensen te automatiseren.

Messi is een mens, maar zal zijn opvolger als beste voetballer ook nog een mens zijn? Of een computerspelfiguurtje dat van afstand via de satelliet, gestuurd door een team van gespecialiseerde coaches, de verlangde bewegingen maakt en schoten op het doel afvuurt? Gendoping is niet ver meer weg van topsport, ook niet van de voetbalsport. Een neurowetenschapper onderzocht in het ‘Milan Lab’ hoe hij het gedrag van larven kon sturen, in de hoop dat bij de Milan-spelers in praktijk te brengen.

Toegegeven, soms lijken de voetbewegingen van Messi van buiten het veld gestuurd. Misschien wel van boven, door de hand van God? Om in voetbaljargon te spreken: hij heeft de bal aan een touwtje aan zijn voet, altijd zijn linker. Zelden laat hij de bal wegspringen, of het moet van zijn minder ontwikkelde rechtervoet zijn. De voet- en lichaamsbewegingen van het kleine mannetje zijn zo snel dat tegenstanders niet of nauwelijks kunnen reageren. Schoppen ontwijkt hij ongewoon goed. Zelden protesteert hij tegen de aanslagen. Zelden krijgt hij een gele kaart. Hij heeft het niet nodig.

Messi beschikt daarnaast over een uitzonderlijk ruimtelijk inzicht. „Hij denkt sneller dan ik”, roemde zijn voorganger als ‘beste aller tijden’ Maradona hem eens. Een misvatting. Messi denkt niet. Zijn rechter hersenhelft is beter ontwikkeld dan zijn linker. Hij ‘denkt’ in beelden. Hij doet wat hem invalt, overziet de posities van zichzelf, zijn medespelers, zijn tegenstanders. Hij beschikt over een haptonomisch gevoel, een goed ontwikkelde tastzin. Hij voelt de energie van lichamen en ruimtes om zich heen.

Hij heeft een relatie met zijn jeugdvriendin uit Rosario, Antonella Rocuzzo. Sinds kort hebben zij een zoon. Over menselijkheid gesproken: Messi mist regelmatig een strafschop.

De vraag dringt zich vaak op hoe Messi in een ander elftal dan Barcelona zou spelen. In de nationale ploeg van Argentinië lukt het hem zelden zo uit te blinken. Is het de hand van de coach die Messi doet schitteren? Is hij vergroeid met Barcelona? Daar waar hij als dertienjarig jongetje vertrouwd raakte met het korte samenspel en de pedagogische teamcodes volgens de leer van oud- jeugdtrainer Laureano Ruiz.

Messi is een zoon van Barcelona. Twaalf jaar geleden betaalde de club 900 dollar per maand voor zijn groeihormonenkuur, naast de kosten voor verblijf van zijn familie. Ze zagen iets in de jongen met groeiproblemen.

Onlangs verlengde hij zijn contract tot 2018 , voor 16,5 miljoen euro per jaar. Hij wees een aanbod van een Russische club (waarschijnlijk Anzhi, van coach Guus Hiddink) van 30 miljoen netto per jaar af. Barcelona had zijn enorme schuldenlast met vele miljoenen kunnen verminderen.

Hoe lang kan een mensenkind dat aan? Leven in een systeem waarin de premiejagers van de media altijd op de loer liggen om roddels te verkopen. Leven als een idool, als een icoon, als een rolmodel. Record na record vestigt de zwijgzame kunstenmaker. Triomf na triomf behaalt het fragiele godenkind. Maar hij wil meer, nog meer.

Waar en wanneer zal zijn avontuur dan eindigen? Welke woorden zijn er nog niet gebezigd om zijn spel uit te leggen? Goddelijk en hemels zijn al gebruikt. Laten we een voorbeeld nemen aan de Spanjaard Santi Nolla, hoofdredacteur en columnist van El Mundo Deportivo. Hij beperkte onlangs zijn dagelijkse column onder de kop ‘Leo Messi’ tot slechts drie woorden: Sobran las palabres (woorden zijn overbodig). Als Messi maar voetbalt.