Traumatische geboorte van Bangladesh

Op 21 maart 1972 berichtte de Washington Post over een groep Amerikaanse, Britse en Indiase artsen die een beroep deed op de Verenigde Naties om snel assistentie te verlenen bij het uitvoeren van abortussen in Bangladesh, kort daarvoor nog Oost-Pakistan geheten. Naar schatting 20.000 meisjes en vrouwen zijn ongewenst zwanger, elke week slaan 300 vrouwen de hand aan zichzelf, vertelde de leider van de delegatie, Harvey Karman, psychosomatisch expert aan het San Vincente Hospital in Los Angeles.

Een van zijn eerste patiënten in Bangladesh was een 12-jarig meisje dat een maand lang door het land had gezworven om een abortuskliniek te vinden, vertelde hij.

Het artikel in de Washington Post maakt duidelijk waarom de stichting van de onafhankelijke staat Bangladesh, komende vrijdag 41 jaar geleden, niet alleen een feestelijke, maar ook een traumatische gebeurtenis was. Het 12-jarige meisje, en volgens sommige schattingen meer dan 200.000 lotgenoten met haar, werden verkracht door West-Pakistaanse soldaten, die, 1.500 kilometer van huis, hadden gevochten om de onafhankelijkheid van Oost-Pakistan te voorkomen, en daarna, toen de nederlaag onafwendbaar was, hun frustraties en lusten hadden botgevierd op de burgers.

‘Karman zei dat enkele Bengali’s hem hadden verteld dat de Pakistaanse soldaten, de meesten uit Punjab, de opdracht hadden gekregen om vrouwen te verkrachten om zo een nieuwe generatie van Bengalen het licht te doen zien die geen aandrang voelen om te vechten tegen hun West-Pakistaanse vaders’.

Ook Pakistan zelf bleef getraumatiseerd achter. De afscheiding van het oosten – op 11 januari 1972 bekrachtigd met de officiële naamsverandering in het ‘Land van de Bengalen’ – betekende een verloochening van de ideologische ontstaansgrond van Pakistan, een thuisland voor álle moslims. Dat was het gevolg van de weigering van de populistische Pakistaanse leider Ali Bhutto in 1970 zich neer te leggen bij de verkiezingszege van zijn tegenhanger Mujibur Rahman uit het volkrijkere Oost-Pakistan.

Voor de opgehitste bevolking was het moeilijk uit leggen. ‘Oorlog tot de Overwinning’, kopte Dawn nog op 17 december 1971. De volgende dag meldde de krant dat opdracht was gegeven tot een staakt-het-vuren – een eufemisme voor een smadelijke nederlaag in de korte oorlog met India, de aartsrivaal die de nieuwe buur Bangladesh had geholpen.