Hoe volg je de leider van Venezuela?

De geheimzinnige gezondheidstoestand van een autoritaire leider is gefundenes Fressen voor Twitteraars. Zo is het met de Venezolaanse president Hugo Chávez, die donderdag geïnaugureerd zou moeten worden voor een derde termijn. Sinds zijn kankerdiagnose ruim anderhalf jaar geleden geeft de regering sporadische, onbetrouwbare en overoptimistische verklaringen. Details ontbreken. Na vier operaties in Cuba is nog altijd niet onthuld waar de tumor van Chávez zit, om wat voor kanker het gaat en wat zijn kans op herstel is.

Twitteraars die contact zeggen te onderhouden met zijn Cubaanse artsen, hebben nu al zo vaak gemeld dat de laatste uren van Chávez nu dan toch écht waren aangebroken, dat niemand hen nog gelooft als ze ooit een keer gelijk hebben. De Venezolaanse massamedia zijn intussen een spreekbuis voor de socialistische regering. En de weinige overgebleven kritische kranten zijn zo negatief over Chávez dat ze nog weinig ruimte vrijmaken voor feiten. Het is zelfs niet bekend wat er zal gebeuren als Chávez niet sterk genoeg blijkt voor zijn inauguratie. Handig voor de regering is dat hij wordt behandeld op een eiland zonder vrije pers.

Bij gebrek aan neutraal, betrouwbaar nieuws is het weblog Caracas Chronicles een goed alternatief, met meerdere Engelstalige bijdragen per dag van een klein groepje journalisten en politicologen. Toegegeven, de auteurs wachten met weinig verholen hoop op het overlijden van Chávez. Maar hun bijdragen over de politici rond Chávez, zoals zijn beoogde opvolger Nicolás Maduro, zijn een goede voorbereiding op de veranderingen die in dat geval te gebeuren staan.

Caracas Chronicles verwijst bovendien regelmatig naar discussies over Chávez en Venezuela op andere websites. Zoals vorige week op ‘Room for Debate’ van The New York Times, een forum voor experts. De belangrijkste commentatoren over Venezuela, zoals oud-minister Moisés Naím, bespraken de toekomst van het land na Chávez. Zijn erfenis zal bitter zijn, voorspelden zowel critici als sympathisanten.

Oud-minister Naím voorziet een economische crisis van ‘historische omvang’. De overheid geeft zoveel geld uit dat zelfs de enorme olierijkdom van Venezuela niet genoeg is. De staatsschuld stijgt en de inflatie loopt op. Juist arme Venezolanen – de trouwe aanhangers van Chávez – zijn de dupe op het onvermijdelijke moment dat het model instort, schrijven meerdere experts op Room for Debate.

De Nederlandse journalist Edwin Koopman beschrijft in De Oliekoning (2011, Uitgeverij Podium) hoe het zo ver heeft kunnen komen. Door de jaren heen bracht hij regelmatige bezoeken aan het veranderende Venezuela onder Chávez. Het boek toont de vroege barsten in de socialistische revolutie, zoals corruptie. Bureaucraten kopen sportauto’s met het geld dat is bedoeld voor de armen, ongehinderd door controle. Koopman wijst op het overkoepelende probleem: het gebrek aan neutrale, betrouwbare informatie. Klinkt bekend.

    • Ykje Vriesinga