CPB: hogere inkomens zijn meer geld kwijt aan zorgkosten

Volgens het CPB leiden de stijgende zorgkosten bij vooral hogeropgeleiden tot een bom onder de solidariteit in de zorg. Foto ANP / Lex van Lieshout Volgens het CPB leiden de stijgende zorgkosten bij vooral hogeropgeleiden tot een bom onder de solidariteit in de zorg. Foto ANP / Lex van Lieshout

Mensen met een hoger inkomen maken gemiddeld minder zorgkosten, maar zijn vaak wel meer kwijt aan hun zorgpremie. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB). Door de stijgende zorguitgaven staat de solidariteit in de zorg onder druk zegt het CPB.

Vmbo’ers of mensen met alleen basisschool doen een relatief groot beroep op de zorg. Gemiddeld bedraagt hun zorggebruik jaarlijks drieduizend euro, 30 tot 40 procent van hun inkomen. Bij hogeropgeleiden ligt het zorggebruik gemiddeld op tweeduizend euro. Maar de omgekeerde situatie geldt voor de financiering: iemand met een hbo/wo-opleiding betaalt bijna vierduizend euro per jaar aan de collectieve zorgvoorzieningen, terwijl iemand met een vmbo-opleiding ongeveer tweeduizend euro betaalt.

Door kleiner basispakket zorg beter afstemmen

Doordat de zorgkosten jaarlijks stijgen, vreest het CPB dat de solidariteit in de zorg uiteindelijk verdwijnt. Het zorggebruik van lageropgeleiden kan mogelijk toenemen naar 60 tot 70 procent van het inkomen in 2040, een toename met zesduizend euro. Voor hogeropgeleiden stijgt dat veel minder hard. Een kleiner basispakket of een hogere eigen bijdrage in de zorg zou daarom beter zijn, denkt het CPB. De onderzoekers schrijven:

“Als de sterke groei van de gezondheidszorg zich voortzet, kunnen vraagtekens gezet worden bij de wens om voor iedereen gelijke toegang tot zorg te garanderen.”

Bovendien kunnen mensen nu, ongeacht inkomen, niet zelf kiezen voor een zorgpakket. Rijkere mensen hebben weinig keuzemogelijkheden voor uitgebreidere of luxere behandelingen. Mensen met een laag inkomen kunnen daarnaast niet kiezen voor een soberder pakket.

SP: CPB legt juist bom onder solidariteit

SP-leider Emile Roemer reageert afwijzend op het voorstel van het CPB. Volgens Roemer legt juist het bureau een bom onder de solidariteit in de zorg, schrijft hij in een verklaring:

“Minder zorg in het basispakket betekent meer tweedeling. Mensen dreigen niet de zorg te krijgen die ze nodig hebben. Straks zien we weer aan iemands gebit hoe dik zijn portemonnee is. Die Amerikaanse toestanden moeten we hier niet hebben.”

Volgens Roemer, die al jaren voor een inkomensafhankelijke zorgpremie pleit, is de huidige opzet van het stelsel goed:

“Het CPB maakt een hele grote fout. Een brede zorgverzekering is juist goed voor iedereen omdat je samen de kosten deelt als iemand ziek wordt. Iedereen betaalt premie en iedereen heeft recht op zorg.”