Visje klimt met eetbewegingen

De Hawaïaanse O’opu Nopili-grondel klimt zoals hij eet: met zijn mond. Het visje schraapt algen van stenen en klautert watervallen van 100 meter omhoog met ongeveer dezelfde techniek (PLOS ONE, 4 januari).

Grondels en slaapgrondels vormen de enige inheemse zoetwatervissen van Hawaï. Volwassen grondels leggen hun eieren in rivieren en stromen, waarna de uitgekomen larven de oceaan inspoelen. Na een paar maanden keren de grondels terug.

Grondels bedwingen de steile stromen en watervallen op hun pad met zijn tot zuignap omgevormde buikvinnen. In één beweging, ‘powerburst’ genoemd, laat de grondel los, kronkelt hij naar boven en zuigt hij zich weer vast.

De O’opu Nopili-grondel (Sicyopterus stimpsoni) heeft een andere tactiek. Dit visje gebruikt zijn mond als tweede zuignap. Door de twee zuignappen af te wisselen, kruipen ze langzaam omhoog.

Er is nog een verschil tussen O’opu Nopili en andere grondels: de meeste grondels zijn planktonjagers, maar O’opu Nopili leeft van algen die hij van stenen schraapt en zuigt.

Omdat de grondel zowel bij het eten als het klimmen zich met zijn mond aan gesteente hecht, is het ene gedrag misschien uit het andere geëvolueerd, dachten Amerikaanse biologen.

Uit filmbeelden bleek O’opu Nopili zijn bovenkaak inderdaad op dezelfde manier te gebruiken. Zijn zuignap was wel kleiner tijdens het klimmen dan bij het eten.

    • Lucas Brouwers