Nederlaag Orbán over kieswet

Een poging van de Hongaarse regeringspartijen om het kiesstelsel te veranderen is gestrand. Het Hongaars Constitutioneel Hof oordeelde vrijdag dat een groot deel van de nieuwe kieswet in strijd is met de grondwet. Daarop trok de regering de wet in.

Dat is een nederlaag voor premier Viktor Orbán. Volgens tegenstanders wilde Orbáns partij Fidesz zich door de wetswijziging verzekeren van de overwinning bij de komende verkiezingen. Ze beschuldigen Orbán en Fidesz ervan Hongarije in een autocratie te veranderen.

De omstreden kieswet is eind november aangenomen door het parlement. Daarin heeft de conservatieve coalitie, waarin Fidesz domineert, een tweederde meerderheid.

In de nieuwe kieswet stond onder meer dat stemgerechtigden zich iedere vier jaar opnieuw zouden moeten registreren, uiterlijk twee weken voor de verkiezingen Dat is volgens de regering nodig om Hongaarse minderheden in buurlanden zoals Roemenie en Servië aan de verkiezingen te kunnen laten meedoen. Sinds Fidesz aan de macht is hebben die recht op de Hongaarse nationaliteit. 370.000 mensen kregen de afgelopen twee jaar zo een Hongaars paspoort. Hun kiesrecht is binnen Hongarije omstreden.

Volgens de oppositiepartijen is de registratieplicht vooral een manier om de grote aantallen zwevende kiezers in Hongarije te ontmoedigen. Zij stemmen relatief vaak uit boosheid op het laatste moment voor de oppositie. De nieuwe wet beperkte ook de mogelijkheden om campagne te voeren via commerciële media. De publieke omroep is op de hand van de regering.

Voormalig dissidenten riepen in december de EU, Europese regeringen en het Constitutioneel Hof op alles te doen om de Hongaarse regering te stoppen bij het plegen van ‘verkiezingsfraude’ en ‘kiezersdiscriminatie’. Zij stelden dat de nieuwe kieswet het einde van de rechtsstaat zou betekenen, waarna Hongarije geen functionerende democratie meer zou zijn. De parlementsverkiezingen van 2014 zouden dan door Fidesz zo gemanipuleerd zijn, dat ze een farce zouden worden.

Orbáns regering is sinds haar aantreden in 2010 omstreden vanwege de autoritaire manier van regeren. De coalitie gebruikt haar tweederde meerderheid voor vergaande aanpassingen van de bestaande wetgeving en het strenger controleren van media. Een jaar geleden werd ondanks protesten van de oppositie een nieuwe grondwet van kracht.