Brieven

Grenen en dennen

In het artikel Grenen paal rot het snelst (Wetenschapsbijlage, 29&30 december) wordt gesuggereerd dat grenenhout en dennenhout hetzelfde zijn. In de Agrarische Winkler Prins (1957) en Het Hout boek (1977) las ik dat de naam ‘dennen’ ten onrechte nogal eens wordt gebruikt voor andere naaldhoutsoorten, maar dat alleen Abies-soorten het echte dennenhout leveren.

A.J. Niphuis

Wassenaar

Naschrift redactie: De Nederlandse terminologie voor naaldhout is nogal verwarrend. Het stukje ging over oude heipalen, gemaakt uit hout van den en spar. Sparrenhout heet vuren, maar het ‘hout van een den’ heet grenen en niet dennenhout. Die laatste term is gereserveerd voor hout van Abies. Dat is een aparte groep naaldbomen die in het Nederlands zilverspar (of zilverden) heet. Nog verwarrender is dat dit sparren noch dennen zijn. In het Engels heeft Abies wel een aparte naam, daar heten zulke bomen fir. Een Nordmann-kerstboom is een fir.

Henri Poincaré

In het artikel De ongeduldige impressionist (Wetenschapsbijlage 15 december) had Margriet van der Heijden een vraaggesprek met Ferdinand Verhulst naar aanleiding van diens biografie over Henri Poincaré. Daarin vertelde Verhulst dat in Frankrijk nog nooit een biografie over Poincaré is geschreven.

In 2005 echter, is in de Éditions Ellipses van de hand van Jean-Jacques Samueli en Jean-Claude Boudenot reeds een uitgebreide biografie verschenen onder de titel ‘Henri Poincaré (1854 – 1912)’. Van dezelfde auteurs verscheen bij dezelfde uitgever in hetzelfde jaar ook een biografie van Lorentz (als eerste en enige?) getiteld ‘H.A. Lorents (1853 – 1928). La naissance de la physique moderne’.

Dr. Herman de Lang

per e-mail

Naschrift redactie: In het interview zei biograaf Ferdinand Verhulst niet dat er geen enkele Franse biografie van Henri Poincaré is verschenen, maar dat er geen uitputtende Franse biografie is verschenen. Inderdaad zijn wel boeken over aspecten van Poincaré’s leven geschreven. Een voorbeeld is de biografie van Poincaré’s vriend en collega Paul Appel uit 1925 die vooral over Poincaré’s leven gaat. Het genoemde boek van Samueli en Boudenot legt dan weer de nadruk op de fysica van Poincaré.

Snelle samenleving

Naar aanleiding van het artikel Verandering van tijd doet leven van Warna Oosterbaan (Wetenschapsbijlage, 29 december) kom ik tot de volgende ‘ontdekking’. Misschien is het toeval maar in de afgelopen twee eeuwen deden zich ongeveer iedere vijftig jaar in Europa grote veranderingen voor:

– rond 1810 was het de Industriële Revolutie, voorafgegaan door de Franse Revolutie die mede veroorzaakt werd door het staatsbankroet aldaar.

– rond 1860 voltrok zich, onder andere door alle gevechtsacties in Europa, een sterke verandering in de weerbaarheid van burgers. Zoals bijvoorbeeld te zien is in de oprichting van studenten weerbaarheden in Nederland.

– rond 1910 was het de door Oosterbaan beschreven ‘epidemie van ontredderde zenuwen’ als gevolg van de vele technische vernieuwingen.

– rond 1960 de ingrijpende veranderingen in gezagsverhoudingen in Nederland.

– mijn stelling is dat in 2010 het decennium begonnen is waarop we later zullen terugkijken als de periode waarin een wezenlijke verduurzaming van de samenleving plaatsvond.

Ook nu lijkt de druk van onderop dusdanig toegenomen dat structurele veranderingen niet kunnen uitblijven. Dat het van onderop komt, ligt voor de hand; de zittende machthebbers houden het liever zoals het is.

Pieter Parmentier

Diepenveen