Ik geef dat tuig graag een paar lessen moraliteit

Er moet een einde komen aan de publieke steun voor daders van ernstige misdrijven, schrijft Ahmed Marcouch.

Ontluisterend, dat was het gedrag van de klasgenoten van de voetballers van Nieuw Sloten B1 die scheidsrechter Richard Nieuwenhuizen vorig jaar dood schopten. Terwijl het land was ondergedompeld in rouw over zijn tragische dood en het medeleven met zijn vrouw en kinderen, riepen de klasgenoten van de in hechtenis genomen verdachten, jongens van het Huygens College, via Twitter op tot ‘Free Yassin’ en ‘Free Davy’. Deze vmbo-leerlingen uit Amsterdam-West verklaarden hun opgepakte klasgenoten tot ‘soldaten’. Dat is straattaal voor helden.

Dat scheidsrechters gemolesteerd worden door amateurvoetballers, is een voetbalprobleem dat helaas al jaren aan de gang is. De scheidsrechters en grensrechters, vrijwilligers nota bene, zijn er al bijna aan gewend geraakt. Vaak komt het niet eens in hen op om aangifte te doen van schoppen, slaan, spugen, bedreigingen en kopstoten. De PvdA vindt deze situatie onwenselijk en onacceptabel. Het is goed dat wij hier de norm gaan herstellen.

Nieuw is de steun, publiekelijk nog wel, van de sociale kring rondom deze verachtelijke daders. Hoewel, nieuw? Het roept herinneringen op aan de vreugde in Ede van Marokkaanse jongens over de dood van New Yorkers op 11 september 2001, toen twee vliegtuigen door de Twin Towers vlogen. En het herinnert aan de weigering van allochtone leerlingen om twee minuten stil te staan bij de dood van de New Yorkers op 11 september 2011. Dit waren momenten waarop wij ons naïeve vertrouwen in de multiculturele samenleving verloren en ons realiseerden dat integratie helemaal niet simpelweg een kwestie van tijd zou zijn. En dat besef werd versterkt bij de moord op Theo van Gogh. Toen allochtone jongens wat al te vaak ‘eigen schuld’ zeiden in de klas, waren wij definitief ontnuchterd.

Huygens-directeur Rick d’Ancona heeft een verklaring voor het foute gedrag van zijn leerlingen: „Als je als kut-Marokkaan wordt betiteld, ga je je als kut-Marokkaan gedragen” (NRC Handelsblad, 22 december). Dat is een dwaze cirkelredenering. De ervaring is dat leerlingen de verkeerde kant kiezen vanuit een onterechte etnische solidariteit. Nadat in 2007 Bilal B. in Slotervaart op het politiebureau een vrouwelijke brigadier had neergestoken, hadden de Marokkaanse jongeren de grootste moeite om afstand te nemen van hun voormalige buurtgenoot of voormalige klasgenoot. Ook de hardwerkende, succesvolle jongeren bedachten vreemde excuses om Bilals gedrag goed te praten: ‘Hij heeft te weinig liefde gekregen, wij hadden geluk.’ Het kostte urenlang discussiëren in de raadszaal van het stadsdeel voordat deze allochtone jongeren uit Slotervaart onder ogen konden zien dat het gaat om goed en kwaad, dat het essentieel is dat omstanders de goede kant kiezen. Uiteindelijk distantieerden zij zich van het gedrag van jongens als Bilal B.

Toen bleek: dat kan dus wél. Die ervaring is niet vrijblijvend. Als je weet dat iets kan, moet je de inspanning leveren om het te realiseren. Daarom, beste Rick d’Ancona, bied ik aan op jouw Huygens College een serie vormende lessen in moraliteit te komen geven aan de vmbo-klassen. Zodat daders niet langer gesteund worden door hun leeftijdgenoten. Ook al zijn de generatiegenoten met hun foute solidariteit zelf niet de oorzaak, zij zijn wel de oplossing. Want als de welwillende jongeren de norm zijn, komt het tuig alleen te staan. Beste Rick, ik wil meteen beginnen, aan het begin van het nieuwe jaar – first things first.

Ahmed Marcouch is lid van de Tweede Kamer voor de Partij van de Arbeid en woordvoerder veiligheid van die partij.