Die bh draagt hij niet om seksuele redenen

Maria Semple: Waar is Bernadette? Vert. Linda Broeder. Luitingh-Sijthoff, 334 blz. €18,95 ***

Een vrouw heeft een Indiase eenpersoonshelpdesk ingehuurd, niet voor haar computer, maar voor haar leven. Ze reserveert vanuit Bangalore een restaurant dat ze uit haar raam kan zien. Maar het is druk, en de man van de helpdesk vraagt slechts 75 cent per uur.

Een man loopt in een bh, niet als seksuele afwijking maar om zijn figuur onder controle te houden.

Een vrouw die nooit uit de auto stapt wanneer ze haar kinderen ophaalt van school, krijgt de ziekenhuisrekening van een moeder over wier voet ze gereden zou zijn. Een ideetje van de organisatie van de Brunch voor Belangstellende Ouders: Pearl Jam! (‘Het hoeft niet per se de zanger te zijn’).

Enzovoort. Maria Semples Waar is Bernadette? staat vol scènes die de absurditeit van het moderne bestaan karakteriseren. Zoals in tv-series als Desperate Housewives en Grey’s Anatomy, die de problemen van rijk en verveeld Amerika een grotesk kantje geven, waarin de personages nooit het ware leven leren waarderen.

Maria Semple (scenarioschrijfster van onder andere Ellen en Arrested Development) is duidelijk gewend zich niet in te houden. Waar is Bernadette? is een geestig maar neerbuigend portret van de Upper West Side/one percent/overachievers/superrijken/Silicon Valley-kliek waar ze in Amerika natuurlijk graag om lachen, vanuit het perspectief van de buitenwijk in Seattle, de middelmatigen, de 99 procent. Bij Semple werkt de man van de hoofdpersoon bij Microsoft, waar zijn succes wordt afgemeten aan het aantal keren dat zijn TED- praatje is bekeken (hij staat vierde). Waar is Bernadette? is grappig maar vederlicht, het soort maatschappijkritiek dat breed geaccepteerd is.

Het is de vorm waar wat meer aan te beleven valt. Het boek is namelijk opgebouwd als een omgevallen kast met briefjes, aantekeningen, ideetjes, documenten, e-mailtjes, bijeengehouden door het geratel van de briljante oudste dochter van Bernadette. Een briefroman met een soort alwetende verteller dus, zoals ze in de achttiende eeuw geschreven werden.

Hoewel de ‘opbouw’ losheid lijkt uit te stralen, heeft Semple de touwtjes van haar verhaal stevig in handen. Het tempo zakt geen moment in en elke verhaallijn blijft boeiend genoeg om te volgen. Het maakt van Waar is Bernadette? nog geen groots literair kunstwerk maar wel een geslaagd experiment: Sara Burgerhart in decadent Seattle.