Voorspellingen

Mensen geloven graag dat patronen uit het verleden ook in de toekomst zullen prevaleren. We denken dat we vooruit kijken, maar in feite staren we in de geschiedenis. Hetzelfde zien we terug in de modernste modellen voor het voorspellen van de economische groei. Bovendien gaan ze ervan uit dat een echte, exogene schok – een daling van de olieprijs of het barsten van de vastgoedzeepbel – slechts gevolgen zal hebben voor de korte termijn. Aangenomen wordt dat economieën ontwrichtingen snel zullen verwerken, om daarna terug te keren naar de langetermijntrend.

Maar onverwachte gebeurtenissen zijn noch voorbestemd, noch voorspelbaar. Denk maar eens aan de drie belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen 25 jaar: de val van de Berlijnse Muur, 9/11 en de financiële crisis. Dat waren grote verrassingen, die een fundamentele en langdurige invloed hebben uitgeoefend op politieke, sociale en financiële zaken. Als we ze daarentegen hadden zien aankomen, waren ze misschien wel niet gebeurd, omdat economische en politieke spelers hun gedrag dan van tevoren zouden hebben aangepast.

Zelfs trends die van tevoren goed zichtbaar zijn, leiden dikwijls tot hoofdpijn. Neem mobiel internet. Eind vorige eeuw voorspelden deskundigen accuraat een snelle groei van de draadloze communicatie. Toch zijn telecommaatschappijen te veel blijven uitgeven aan UMTS-licenties en heeft de technologie er onverwacht langer over gedaan om van de grond te komen.

Als je weigert naar de toekomst te kijken, zul je vrijwel zeker minder goed kunnen omgaan met de gevaren van nu. Net als horoscopen zijn voorspellingen ook onderhoudend. Maar ze hebben ook iets weg van goedkoop speelgoed: verleidelijk, maar ook een beetje rommel.

Breakingviews is een financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.