Voor beurzen was iedere deal in Congres goed

De beurzen waren nerveus door de ‘begrotingsafgrond’. Nu is er overal opluchting, al blijven er genoeg zorgen.

Liever een slechte deal dan geen deal. Dat was de gedachte die gisteren de stemming bepaalde op Wall Street en beurzen in de rest van de wereld. Beleggers waren de afgelopen weken voorzichtig uit angst voor de 600 miljard aan automatische belastingverhogingen en bezuinigingen die in werking zouden treden wanneer Washington in de ‘begrotingsafgrond’ zou kieperen. Toen gisteren bekend werd dat het daar voorlopig niet van komt, stegen de aandelenbeurzen wereldwijd.

De Dow Jones-index eindigde gisteren 308 punten hoger (2,35 procent). Dat is een veel grotere stijging dan gebruikelijk op de eerste handelsdag van het jaar. De AEX steeg met 2,2 procent tot 350 punten. Met uitzondering van TNT Express sloten alle fondsen aan het Damrak hoger. Gemiddeld stegen de Europese beurzen met 2,1 procent.

Dat een groot aantal bezuinigingen – op bijvoorbeeld werkloosheidsuitkeringen en gezondheidszorg – voorlopig niet doorgaat, stemde hoopvol. Het betekent dat een nieuwe Amerikaanse recessie lijkt afgewend, en dat is niet alleen gunstig voor de VS, maar ook van de rest van de wereldeconomie.

Vanmorgen ebde dat enthousiasme alweer wat weg en kwam er ruimte voor realisme. Er blijven immers genoeg zorgen over. Andere bezuinigingen, zoals het aflopen van de tijdelijke verlaging van de loonbelasting, gaan gewoon door. Die maatregel zal van grotere invloed zijn op de economie dan de verhoging van de inkomensbelasting voor rijke mensen, die dinsdag is overeengekomen. Analisten verwachten dan ook dat de economie dit jaar minder hard zal groeien dan de 2,2 procent van 2012, en dat de werkloosheid zal stijgen.

Beleggers weten dat het Congres met het akkoord vooral beslissingen voor zich uit heeft geschoven. De komende politieke strijd over het begrotingstekort en het verhogen van het zogeheten schuldenplafond doet hen nu al vrezen voor een ‘maartafgrond’. Zij zijn dan ook zeer benieuwd naar de opstelling van de grote kredietbeoordelaars in de komende maanden.

Gisteren lieten kredietbeoordelaars Moody’s en Standard & Poor’s weten dat wat hun betreft het akkoord niet heeft gezorgd voor een meer duurzame overheidsbegroting. Het Internationaal Monetair Fonds zei in een reactie dat „er meer gedaan moet worden om de Amerikaanse overheidsfinanciën terug te brengen op een stabiele koers, zonder het nog altijd kwetsbare economische herstel te beschadigen”.

Greg Valliere van het Amerikaanse onderzoeksbureau Potomac drukte tegenover persbureau Reuters zijn zorgen als volgt uit: „De markten en belastingbetalers kunnen een paar dagen opgelucht ademhalen, maar vergeef ons dat we geen feest vieren. Wij hebben voortdurend gewaarschuwd dat het volgende gevecht een veel grotere bedreiging vormt voor de markten.”

Hij verwacht dat in februari de onrust over een verlaging van de Amerikaanse kredietwaardigheid weer flink zal toenemen, net als in de zomer van 2011, toen het Congres ook grote moeite had om een akkoord over het schuldenplafond te bereiken. Toen verlaagde Standard & Poor’s de status van de VS, wat direct negatief uitpakte op de beurzen.

Deze onzekerheid zal de komende twee maanden kunnen blijven zorgen voor schommelingen op de aandelenmarkten, waarschuwde vermogensbeheerder Fidelity vanmorgen. Het beste scenario zou volgens het bedrijf zijn als het Congres een akkoord over bezuinigingen bereikt waardoor er geen verhoging van het schuldenplafond meer nodig is. Het „allerslechtste” scenario: geen afspraken over besparingen en geen verhoging van het schuldenplafond. Dan treden de nu uitgestelde automatische bezuinigingen alsnog in werking, de overheid komt tot stilstand en de VS worden afgewaardeerd.