Oud geld was ooit ook nieuw

Vandaag begint een tv-serie over rijke Nederlanders. Maker Michiel van Erp:„Ik laat graag werelden zien waarover je veel vooroordelen hebt.”

Redacteur Media

‘Ik wilde eens kijken hoe in deze tijd van recessie de rijken zich houden. Uiteindelijk zie je niets van die crisis, maar dat was wel het uitgangspunt. In mijn documentaires portretteer ik Nederland, maar dat is te vaag. Daarom begin ik altijd met de vraag: wat lijkt me een leuke wereld om me in te begeven?”

Michiel van Erp maakt Hollands welvaren, een serie van acht korte documentaires over rijke Nederlanders. Hij spreekt met adellijken, over hun strijd om het voortbestaan en over hun goede werken, maar ook met nieuwrijke vrouwen die hun eigen geld verdienen. Verder portretteert Van Erp wat mensen die verdienen aan de rijken, zoals een bruiloftsplanner, een paardenmanege. Ook bezoekt hij twee inrichters: interieurontwerper Beatrix Kleuver met haar ‘country chic’ stijl en de ‘moderne barok’ van meubelzaak Driehoek.

In het eerste deel gaat het vooral over oud geld, de traditie.

„Ik laat eerst zien hoe mensen volgens tradities zijn opgegroeid. Ik heb een graaf en gravin die letterlijk in het verleden rondwandelen – het landgoed dat ze niet meer zelf kunnen onderhouden – en ik laat een echtpaar zien dat de traditie wil meegeven aan de zoon, op het debutantenbal.”

Zag u verschillen tussen oude en nieuwe rijken?

„Geen wezenlijke verschillen. Oud geld is ook ooit als nieuw geld begonnen.”

Eén in het oog springend verschil is smaak. De zelfgemaakte rijken wonen in lelijke protspaleizen.

„Och, zo kijk ik niet. Zij vinden dat zelf heel mooi; dat is toch ook goed? Ik werk natuurlijk wel met contrasten: de nieuwe rijken bouwen van die geweldige paleizen, terwijl de graaf en gravin Van Limburg Stirum in het tuinmanshuis zijn gaan wonen.”

U toont toch juist de praalzucht der nieuwe rijken?

„Ik laat graag werelden zien waarover je veel vooroordelen hebt, om vervolgens een andere kant te laten zien. Ik ga er altijd van uit dat er iets achter zit. Achter de societydame Marjan Strijbosch gaat een keihardwerkende vrouw schuil, die alles zelf heeft opgebouwd. Ik heb daar bewondering voor. Verder is ze alleenstaand omdat ze door het harden werken geen ruimte heeft voor een partner. Dat vind ik belangrijker om te laten zien dan haar interieur.”

Het is dus niet alleen uitlachen?

„Helemaal niet, het is soms ook ontroerend of droevig.”

Is de lijn in de serie: oude adel kalft af en blikt terug, nieuwe rijken bouwen op en blikken naar de toekomst?

„Niet helemaal, ik heb ook een adellijke dame die allerlei slimme manieren heeft gevonden om haar kasteel rendabel te houden, door een heel corps vrijwilligers om zich heen te verzamelen die bijvoorbeeld jam verkopen aan toeristen en werken in de kruidentuin. Duizenden mensen komen daar op af.”

En hoe zijn de rijken in het echt?

„Ik ben niet de man van de diepgravende analyse, hoor. Ik bied inkijkjes. Maar uiteraard blijkt dat het erom gaat of ze een beetje gelukkig kunnen leven, of ze de liefde van hun leven hebben; al die zaken die niet zo veel met geld te maken hebben, meer met hoe je instelling is. Het zijn dan toch mensen zoals jij en ik. Het zou fijn zijn als de kijker denkt: ach, ieder heeft toch zijn eigen dingen.”

Hollands Welvaren, vanavond, Ned. 1, 22.25-23.10 uur