Men zag mij alleen als naakt

In de korte serie vrouwen die taboes doorbraken: Phil Bloom (1945), de eerste naakte vrouw op de vaderlandse televisie.

Phil Bloom op 17-jarige leeftijd.

„Ik was een zelfstandig en serieus meisje. Grappen en grollen, daar deed ik niet aan mee. Trouwen en als mijn moeder huisvrouw zijn, wilde ik helemaal niet. Ik wilde kunstenaar worden. Tekenen deed ik altijd al.

„Als klein meisje fietste ik van Leidschendam naar Den Haag om in het Gemeentemuseum naar kunst te kijken. In mijn eentje liep ik door die zalen. Op de middelbare school kon je op zaterdag tekenlessen volgen op de Haagse academie, dat heb ik een jaar gedaan. Ik wilde figuratief werken, maar dat mocht niet, dus ben ik weggelopen.

„Op mijn negentiende verhuisde ik naar Amsterdam en kwam terecht midden in die kolkende wereld van de ‘sixties’. Ik deed mee aan happenings, ontmoette schrijvers, dichters, ‘Provo’s’. Ik zag Frank Zappa in het Concertgebouw! Met een aantal geestverwante meiden danste ik uitbundig en halfnaakt op podia van jongerencentra. We bedachten acts. Het ging niet om erotiek, het was kunst! Het beleven van je eigen lichaam, dáár ging het om.

„Van het ene kwam het ander, tot aan het moment dat ik in 1967 in het VPRO-programma Hoepla als eerste vrouw naakt op de vaderlandse televisie verscheen. Mensen zegden hun VPRO-lidmaatschap op, er werden Kamervragen gesteld. Ik zat in het oog van de orkaan en kreeg van allerlei kanten aanbiedingen. Aanvankelijk was ik blij met alle opwinding, maar de meeste brieven die me werden toegezonden waren grof en beledigend. Zo kwam er een waarin stond dat ik vermoord zou worden, dat maakte me écht bang.

„Die Hoepla-uitzending ging de VPRO te ver en de mensen die hem hadden gemaakt konden geen kant meer op. Van de ene op de andere dag lieten ze me vallen. Tussen mijn twintigste en mijn dertigste liep ik letterlijk tegen een muur aan. Ik was afgestudeerd op de kunstacademie maar kon met mijn kunst geen geld verdienen omdat men dacht dat ik een seksmalloot was. Men zag mij alleen maar als naakt, naakt! Als ik bij een galerie kwam zeiden ze: ‘Mooi werk, wat is uw naam? En dan: ‘Nou nee, met u kunnen we niet werken.’

„Op mijn zesentwintigste kwam de klap: Wham! Van de ene op de andere minuut een dreun van hier tot ginder. Een hersenbloeding. Ik had afasie en was half verlamd.

„Vijf jaar in New York deden me erg goed, ik kon daar mezelf zijn. Toen ik terugkwam had ik een atelier gevonden maar was weer terug bij af. Ik werd nog steeds niet geaccepteerd. Ik ging reizen naar India, Rusland, Lapland. Bij elkaar ben ik 10 jaar uit Nederland weggeweest.

„Ik schrijf mijn schilderijen, schilder mijn verhalen. Niet om mensen te behagen, maar om mezelf te kunnen zijn. Mijn wereld bestaat uit herten, naakten, varkens en personages, van Mickey Mouse tot Adolf Hitler. Vrouwen en herten symboliseren voor mij zachtheid en kracht. De tatoeages op mijn hoofd heb ik aangebracht na mijn hersenbloeding: een ode aan het leven en de dood.

„Nog steeds wil geen enkele Amsterdamse galerie mij. Hoewel ik Amsterdammer ben, zit ik bij een Rotterdamse galerie! Voor mijn VPRO-optredens heb ik nooit een cent gekregen, maar mijn foto als icoon van de sixties is tegenwoordig geld waard. Hoepla was achteraf bezien eerder vloek dan zegen. Ik ben m’n tijd vooruit geweest maar dat heeft voor mij negatief uitgepakt.

„In mijn schilderijen ben ik nu naar de toekomst gericht. Wat gaat er gebeuren over duizend jaar, tweeduizend jaar? Misschien is het brutaal om te zeggen, maar ik ben een voorloper, wat ik nu aan het doen ben is vrij uniek. Ik kan dingen voorzien.”

Frits Abrahams hervat zijn column op maandag 7 januari.

    • Frank Dam