Inspiratie opdoen in een olievlek

Nederland, Amsterdam, 18-12-2012 Frank Ammerlaan PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Roger Cremers - 2012

Hij draait al een paar jaar mee in het kunstcircuit, sinds hij in 2007 zijn opleiding aan de Rietveld Academie afrondde. Maar 2013 zou wel eens hét jaar van Frank Ammerlaan (33) kunnen worden. De jonge kunstenaar won het afgelopen jaar de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst, hij studeerde af aan de Royal College of Art in Londen, en hij kreeg zijn eerste solo-expositie bij de Upstream Gallery in Amsterdam. Diezelfde galerie neemt hem in maart mee naar de Armory in New York, een van de belangrijkste kunstbeurzen ter wereld. Wellicht ligt daar een internationale doorbraak in het verschiet.

Met zijn conceptuele benadering van de schilderkunst heeft Ammerlaan in korte tijd een heel eigen en herkenbaar oeuvre opgebouwd. Veel van de werken op zijn huidige tentoonstelling Day’s End bij Upstream zijn gemaakt met behulp van chemicaliën. De doeken dompelt hij onder in een bad vol olievlekken. Bij het drogen van de schilderijen doemt vervolgens een beeld op, als een foto die uit het ontwikkelbad is gehaald. Zo ontstaan de mooiste patronen, die ook nog eens van kleur veranderen als je voor het doek heen en weer loopt, zoals bij hologrammen. De uitkomst van het schilderproces is ongewis en willekeurig, de kunstenaar zelf heeft daar geen controle over.

Zijn inspiratie vindt Ammerlaan in alledaagse situaties. Een olievlek die na een regenbui opdoemt onder een auto, zoiets immaterieels wil hij graag proberen vast te leggen. Hij let op de dingen die je vanuit je ooghoeken ziet, vertelt de kunstenaar. De randverschijnselen, de periferie, dat is waar zijn interesse naar uitgaat. Dat kan een gordijn zijn dat zachtjes beweegt door de wind, en dat hij vastlegt op een video. Of het is een hekje dat om een boom heen staat en dat hij tot een sculptuur verheft. Het kan ook de vorm zijn van een antenne die hij met naald en draad op een schilderij borduurt.

Ook gebruikt hij nog steeds olieverf, maar wel op een haast mechanische manier. De kleuren spuit hij vanuit de tubes zo op het doek, om die verf vervolgens haast gedachteloos uit te smeren met een kwast. De verf transporteren, noemt hij dat. „Schilderkunst is voor mij het verplaatsen van verf van A naar B”, zegt hij droogjes. „De uitkomst zou bijna reproduceerbaar moeten zijn.”

En toch, ondanks die rationele manier van werken, ontstaat er dan een beeld waar je, zoals bij een schilderij van Rothko, van alles in vermoedt: een horizon, een venster, het schijnsel van een lantarenpaal.

Frank Ammerlaan, ‘Day’s End’. T/m 19 jan Upstream Gallery, Amsterdam. T/m 26 jan is zijn werk ook te zien in de David Risley Gallery in Kopenhagen. Op 20 febr opent Ammerlaan een duoshow bij 4 Windmill Street in Londen. 7 t/m 10 maart solopresentatie op de Armory in New York. Inl: frankammerlaan.com