Indiase vrouw is vaak nog vogelvrij

De verdachten van een verkrachting van een Indiase studente zouden vandaag voor de rechter komen. Vrouwen worden structureel achtergesteld.

‘Respect’ en ‘Rechtvaardigheid’ stond er op de spandoeken die duizenden vrouwen gisteren met zich meevoerden bij een betoging in een kil en mistig New Delhi. Ze gingen nogmaals de straat op wegens de geruchtmakende verkrachtingszaak in een stadsbus, die een 23-jarige studente vorige week het leven kostte. De betogers geloven dat het nu of nooit is om een cultuuromslag in hun land te bewerkstelligen. Niet langer wensen ze als tweederangsburgers te worden behandeld.

Andere vrouwen bijten liever op een andere manier van zich af. Ze proberen een pistool te bemachtigen. De politie van New Delhi heeft sinds de verkrachting honderden telefoontjes van vrouwen ontvangen voor wapenvergunningen.

De verkrachtingszaak werpt een pijnlijk licht op de duistere kanten van de Indiase samenleving. Zeker in Delhi, dat een vrouwonvriendelijke reputatie geniet, zijn vrouwen vaak vogelvrij. Een vrouw die zich na zonsondergang alleen op straat waagt, wordt door veel mannen beschouwd als een welkome prooi. Ze moet wel seks willen, anders zou ze netjes binnen zitten, redeneren ze.

Ook mannelijke begeleiding is geen garantie. De studente was met een vriend naar de film geweest. Maar hun aanvallers merkten snel dat ze niet gehuwd waren. Daarom voelden ze zich minder geremd. Uitgaan met een man die geen familie is, is in de ogen van velen onfatsoenlijk.

Volgens de politie wilden de verdachten het paar „een lesje leren”. Haar vriend werd bewusteloos geslagen en daarna gingen ze hun gang met haar. Halfdood werd het paar uit de bus gegooid, waarna ze nog eens probeerden hen te overrijden.

Al van jongsaf worden meisjes achtergesteld, vooral op het platteland. Ze krijgen minder te eten, minder onderwijs en minder gezondheidszorg. Wie ooit wordt verkracht, loopt weinig kans meer op de huwelijksmarkt. Ondanks enorme opofferingen voor hun gezin worden veel weduwes als een last beschouwd.

De achterstelling van meisjes is zo structureel dat die al voor de geboorte begint. Elk jaar weer laten tienduizenden Indiase echtparen een foetus aborteren, als ze merken dat het een meisje wordt. Vanuit Indiaas oogpunt met reden: als goede ouder moet je zorgen dat je kind trouwt en om een meisje uitgehuwelijkt te krijgen, moet je een grote bruidsschat aan de familie van de bruidegom betalen. Voor ouders die al een stel dochters hebben kan nog een meisje erbij hun financiële ondergang betekenen. Dan maar liever een abortus en hopen dat het de volgende keer een jongen is.

Er bestaan allang wetten die zo’n abortus omwille van de sekse verbieden, zoals het ook wettelijk is verboden een bruidsschat te vragen. Maar beide gewoontes zijn diep verankerd en de waarde van veel Indiase wetten is betrekkelijk: lagere rechters en politie zijn makkelijk om te kopen.

In een deelstaat als Haryana, dichtbij Delhi, worden op elke 1000 jongens nog maar 830 meisjes geboren. Voor India als geheel bedraagt dat cijfer 914. Het aandeel van de meisjes loopt al jaren terug. Steeds meer jongens zullen daardoor nooit een meisje of een vrouw krijgen.

Sommige politici geven de schuld voor losbandig gedrag van jongens aan de nieuwe media, waardoor seksueel opruiende beelden sneller worden verspreid. Maar sommige vrouwenorganisaties schrijven de toenemende uitwassen van de laatste jaren ook toe aan het verstoorde demografische evenwicht: als jonge mannen nooit goedschiks seks kunnen krijgen, zorgen ze er wel voor dat ze het kwaadschiks krijgen.

Ook de achtergrond van de verdachten speelt mee. Vier van hen woonden in een sloppenwijk, twee anderen kwamen uit dorpjes. Dat zulke types zich vergrijpen aan een studente en haar vriend (een softwaretechnicus) – beiden middenklasse – zorgt voor veel meer commotie dan andersom. De verkrachting van een meisje uit een sloppenwijk of in een dorp zou nooit tot zoveel opwinding hebben geleid. De media, die zich weinig bekommeren om de onderkant van de samenleving, zouden er nooit zo op zijn gesprongen als nu. En hetzelfde geldt voor de politie.

„Als de beschuldigden de zonen waren geweest van rijke en machtige mensen zou het gehele bestuurssysteem nu in werking zijn gekomen om hun namen te zuiveren”, stelt de schrijver Vivek Kaul in een blog. En hij somt een aantal recente voorbeelden op van rijkeluiszoontjes die door de connecties en het geld van hun ouders de dans wisten te ontspringen.

Ook veel politici, die nu in heilige verontwaardiging ontsteken, hebben boter op hun hoofd. Mayawati, ex-premier van de deelstaat Uttar Pradesh, riep dezer dagen op tot strengere wetten en strenge rechtspraak in verkrachtingszaken. Maar zij zelf steunde vorig jaar een partijgenoot voor het deelstaatparlement tegen wie een aanklacht liep wegens verkrachting. Het parlement van Uttar Pradesh telt zelfs zes mannen met zo’n aanklacht aan de broek.

In New Delhi pogen activisten nu via een petitie bij het (niet corrupte) Hooggerechtshof gedaan te krijgen dat zulke politici voortaan meteen worden geschorst. Maar de kans op een veroordeling is gering. Van de 600 verkrachtingszaken in New Delhi resulteerde er in 2012 slechts een in een veroordeling.