Het wordt 'de hel' in Syrië

Redacteur Midden-Oosten

Amsterdam. In Syrië is een nieuw bloedig jaar begonnen. Internationaal bemiddelaar Lakhdar Brahimi waarschuwde begin deze week voor totale ineenstorting van het land en 100.000 doden (bovenop de tienduizenden van de afgelopen twee jaar), tenzij nog een politieke oplossing kan worden gevonden.

„Mensen praten over een verdeeld Syrië dat in een aantal kleine staten wordt opgesplitst, zoals Joegoslavië”, zei Brahimi. „Maar dat gaat niet gebeuren. Wat gaat gebeuren is somalisering – krijgsheren”, zei hij in een verwijzing naar de chaos van de afgelopen decennia in Somalië.

Maar aan geen van beide zijden in de oorlog bestaat er ook maar enige bereidheid tot de onderhandelingen die nodig zijn om Brahimi’s oplossing te bereiken: een staakt-het-vuren en een overgangsregering die verkiezingen organiseert. „De hel” dient zich aan als andere landen de oppositie en het regime niet dwingen met elkaar te gaan praten, zei Brahimi.

Alle indicatoren wijzen op het voortduren van de oorlog. De gewapende en de niet-gewapende oppositie zijn ervan overtuigd dat de overwinning nabij is. Die overtuiging vertaalt zich in het standpunt dat onderhandelingen uitgesloten zijn zolang president Assad en de kern van zijn regime niet weg zijn. Er kan alleen worden gepraat met mensen die geen bloed aan hun handen hebben, niet met een leider die zijn leger tegen zijn eigen bevolking inzet.

Om enige kans te hebben het regime tot onderhandelingen te bewegen, heeft Brahimi zich er niet over uitgesproken of vertrek van Assad en zijn intimi deel uitmaakt van zijn vredesplan. Maar zelfs dát heeft niet tot concessies in Damascus geleid. Volgens de Libanese krant As-Safir heeft Assad Brahimi meegedeeld van plan te zijn zich kandidaat te stellen in de presidentsverkiezingen in 2014.

Van buitenaf gezien is duidelijk dat wat er over is van het regeringsleger gestaag terrein verliest, maar het is niet uit te sluiten dat Assad nog steeds denkt de oorlog te kunnen overleven. Een andere mogelijkheid is dat hij en de aanhang die hij nog heeft ervan uitgaan Damascus hoe dan ook niet levend meer te kunnen verlaten, en ervoor kiezen zich dood te vechten.

De burgers betalen de prijs. De winter is begonnen en in de steden waar wordt gevochten groeien tekorten aan brandstof en voedsel. Er zijn inmiddels meer dan drie miljoen vluchtelingen en ontheemden en hun aantal groeit snel. Voor hen is de hel allang een feit.

    • Carolien Roelants