Dobberen met 500 ton olie

Een boorschip van Shell dreef dagenlang stuurloos rond bij Alaska met 500 ton olie aan boord. Critici zijn fel tegen boren in het poolgebied.

This image provided by the US Coast Guard, shows the conical mobile drilling unit Kulluk owned by Royal Dutch Shell agroundaground on the southeast side of Sitkalidak Island, Alaska, January 1, 2013. While the US Coast Guard was concerned about a potential spill from the drillship, its hull appeared sound after a few overflights on Tuesday, officials said. AFP PHOTO/HANDOUT / US Coast Guard / Petty Officer 3rd Class Jonathan Klingenberg = RESTRICTED TO EDITORIAL USE - MANDATORY CREDIT " AFP PHOTO / US Coast Guard / Petty Officer 3rd Class Jonathan Klingenberg " - NO MARKETING NO ADVERTISING CAMPAIGNS - DISTRIBUTED AS A SERVICE TO CLIENTS = AFP

Amsterdam. Winterse stormen en metershoge golven hebben Shell voor de kust van Alaska een nieuwe tegenslag bezorgd.

Komende zomer had het boorschip Kulluk de eerste echte boorput moeten slaan in het olierijke gebied. Maar op Oudejaarsavond liep het schip aan de grond bij het eiland Kodiak, dat bekend staat om zijn kwetsbare populatie pelsrobben.

Eerste luchtbeelden wijzen erop dat het schip stabiel is en geen olie lekt. De Amerikaanse coördinator van de bergingsactiviteiten, Paul Mehler, heeft laten weten dat de storm moet gaan liggen voor er feitelijk inspecties op het schip zelf kunnen worden uitgevoerd.

Het boorschip heeft ruim 500 ton diesel en andere olieproducten aan boord. Volgens een woordvoerder van Shell ligt de brandstof opgeslagen in dubbelwandige, stalen tanks in het midden van het schip. De kans op ernstige milieuvervuiling zou daarom gering zijn.

Shell heeft de afgelopen jaren ruim 3 miljard euro geïnvesteerd in de exploratie van olie in het Amerikaanse deel van de Arctische regio. Alleen al de boorconcessie kostte de multinational 2 miljard euro.

Milieuorganisaties zijn sterk gekant tegen de activiteiten van olieproducenten in het poolgebied. De Democratische afgevaardigde Ed Markey (Commissie voor Natuurlijke Hulpbronnen) reageerde onmiddellijk fel op het vastlopen van de Kulluk: „Oliemaatschappijen zeggen dat ze het poolgebied kunnen veroveren, maar het poolgebied toont telkens hun ongelijk. Olieboren kan op een ramp uitdraaien voor het kwetsbare milieu.” Critici wijzen ook op het gevaar van het transport van het materieel van en naar het poolgebied.

De Kulluk was een van twee boorschepen die voor Shell afgelopen najaar actief waren in de Beaufortzee en de Chukchi Zee. Volgens The New York Times moest Shell de proefboringen al in september afbreken omdat er technische problemen waren en omdat de ijsvorming was begonnen.

De Kulluk was op het moment van het ongeluk onderweg naar Seattle voor onderhoud. Shell kocht het schip in 2005 en investeerde er vervolgens ruim 200 miljoen euro in. Het andere boorschip dat voor Shell in het gebied actief is, de Discoverer, wordt gehuurd.

De problemen met het boorschip, dat niet op eigen kracht kan varen, begonnen al afgelopen vrijdag. In zwaar weer raakte het boorschip los van de sleepboot die het schip naar het zuiden sleepte. De Kulluk dreef tot maandagochtend stuurloos rond totdat de bemanning van de sleepboot erin slaagde om het schip opnieuw vast te maken. Intussen was er ook een tweede sleepboot verschenen. Maar een paar uur later ging het opnieuw mis in de vijftien meter hoge golven. Voor de bemanning van de sleepboot zat er niet veel anders op dan te proberen het schip op een stabiele plek aan de grond te zetten. De bemanning van de Kulluk was zaterdag al door de kustwacht met helikopters van boord gehaald.

Arctisch specialist Louwrens Hacquebord van Rijksuniversiteit Groningen wijst erop dat het poolgebied zelf geen risico loopt omdat de Kulluk zich al veel zuidelijker bevond. Volgens hem had het ongeluk „overal kunnen gebeuren”. Onder druk van de milieuorganisaties opereert Shell naar zijn mening uiterst zorgvuldig in het poolgebied.

De vraag is wel of Shell het vastgelopen schip komende zomer weer kan inzetten, of dat het boorprogramma in het poolgebied opnieuw vertraging gaat oplopen.

    • Renée Postma