De hoofddoek mocht tóch bij de Hema

Een Belgisch filiaal van de Hema ontsloeg een werkneemster omdat ze een hoofddoek droeg. Discriminatie, vindt de rechter.

Een rechtbank in de Vlaamse stad Tongeren oordeelde gistermiddag dat de Hema fout zat toen het twee jaar geleden een werkneemster met een hoofddoek ontsloeg. De Hema moet de vrouw zes maanden salaris betalen, ruim negenduizend euro.

1 Waar ging het om?

De vrouw, een Vlaamse die zich had bekeerd tot de islam, werkte via een uitzendbureau in de Hema van Genk, in Vlaams Limburg. De winkel vond het twee maanden lang goed dat ze een hoofddoek droeg. De vrouw zei later dat er zelfs speciaal voor haar een hoofddoek was besteld in Nederland, waar winkelpersoneel van de Hema die gewoon kan dragen. Pas toen klanten erover waren gaan klagen, maakte de winkel er een probleem van. Ze moest de hoofddoek afdoen, maar dat weigerde ze. In februari 2011 werd ze ontslagen.

De Belgische minister van Gelijke Kansen reageerde verontwaardigd en vroeg het ‘Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding’ in Brussel om de zaak juridisch te onderzoeken. Filip Dewinter van het extreemrechtse Vlaams Belang was juist tevreden en riep Vlamingen op om vooral Hemaworsten te gaan kopen – hij hoorde pas later dat die in België niet te koop zijn.

2Vanwaar die rechtszaak?

In België kunnen bedrijven zelf bepalen welke kledingeisen ze stellen aan hun medewerkers. Volgens de Hema was steeds duidelijk gemaakt aan de werknemers in België dat ze er neutraal uit moesten zien. Dat de Hema in België dus andere regels had dan in Nederland kwam volgens een woordvoerder omdat er in België „een andere cultuur en andere gewoontes” waren, de Hema wilde rekening houden met de „gevoeligheden” van Belgische klanten.

Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding, dat de zaak aanspande, ontdekte bij de Hema geen enkele regel over neutrale kleding en vond dat de winkel discrimineerde. Uit vergelijkbare zaken was al gebleken dat bedrijven er niet aan toe mogen geven als klanten om discriminatie vragen. Een uitzendbureau had in opdracht van een bedrijf mensen geweigerd die ouder waren dan 45; de rechter besliste echter dat een vrouw van 52 die was afgewezen recht had op een forse schadevergoeding.

3 Wat vond de rechter van het ontslag bij de Hema?

Volgens de rechtbank had de Hema gediscrimineerd: je mag mensen niet ontslaan wegens hun geloofsovertuiging. De Hema had niet mogen luisteren naar klagende klanten, het ontslag was onterecht en de vrouw moet een schadevergoeding krijgen van 9.351 euro, vergelijkbaar met zes maanden loon.

Maar in de uitspraak staat ook dat de vrouw de zaak zo goed als zeker had verloren als de Hema wél duidelijk kledingregels zou hebben gehad. De advocaat van de vrouw was tevreden, het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding liet weten dat het „kon leven” met het oordeel. De Hema zelf „vindt er nog niet zo veel van”, zegt woordvoerster Judy op het Veld.

4En nu?

De Hema heeft nog niets beslist over een eventueel hoger beroep. De tekst van de uitspraak wordt „bestudeerd”. Maar zeker is wel dat een volgende moslima die haar hoofddoek wil aanhouden geen kans maakt op een schadevergoeding. De Hema heeft al meteen in 2011 nieuwe regels bedacht voor alle vestigingen in België en volgens de woordvoerster kan er nu geen twijfel meer over zijn: werknemers moeten er in de winkels ‘neutraal’ uitzien – het is bijvoorbeeld ook niet de bedoeling dat ze laten ze zien dat katholiek of Joods zijn. Er is nog wel overwogen om de Belgische moslima’s net zo vrij te laten als de Nederlandse. Een woordvoerder: „Maar we hebben toch besloten om de gebruiken van het land te volgen.”

De vrouw die door de Hema was ontslagen heeft nog steeds geen nieuwe baan gevonden. Zelf denkt ze dat het door haar hoofddoek komt.

    • Petra de Koning