Waarom je slurpt als je met een rietje cola drinkt

A soft drink, Angus burger and cheesy tots are arranged on a table at a Burger King in Shaler, Pennsylvania, Friday, April 27, 2007. Burger King Holdings Inc., the second-largest U.S. hamburger chain, reported third-quarter profit that exceeded analysts' estimates on sales of its new $1 breakfast menu and 1,000-calorie Texas Double Whoppers. Photographer: Lisa Kyle/Bloomberg News. BLOOMBERG NEWS

In een beetje fastfoodrestaurant is het dagelijks te beluisteren: het harde geslurp van een rietje in een frisdrankbeker. Dit hydrodynamische proces is nu tot in de puntjes verklaard door onderzoekers van onder andere de École Polytechnique van het CNRS in Parijs.

In PNAS verklaren ze deze week ook waarom het zo lastig is om het plotselinge geslurp te vermijden als je bezig bent een colabeker netjes leeg te zuigen. Want als het vloeistofpeil tot de bodem daalt, glippen er luchtbellen het rietje in, afgewisseld met eindjes vloeistof. Dat is geen probleem, de afwisseling lucht-vloeistof-lucht laat zich net zo goed omhoog zuigen als pure cola.

Maar terwijl de losse eindjes vloeistof omhoog gezogen worden, wordt de vloeistof daarin uitgesmeerd over de randen van het rietje, waardoor de vloeistof-propjes (of -plugjes) zelf steeds korter worden. Vroeg of laat breekt een van de eindjes door. De andere vloeistof-plugjes volgen dan razendsnel en het geslorp kan beginnen.

Maar waaróm volgen de doorbraken elkaar snel op? Met filmopnamen lieten de onderzoekers zien hoe de ene doorbraak de volgende in de hand werkt. Als één vloeistof-plugje doorbreekt, wordt de aanzuigdruk over de overblijvende plugjes verdeeld, en dus hoger. Daardoor versnellen ze en breken ze ook weer sneller door. Zo vormen de losse doorbraakjes een zichzelf versterkend effect.

De frisdrankbeker was overigens niet de eerste onderzoeksinteresse. Dunne analen met vloeistof en gas komen ook voor in de oliewinning en in zieke longen met vocht.

    • Bruno van Wayenburg