Praten over terrorisme is ook een kunst

Logo van de door Jonas Staal georganiseerde bijeenkomst over terrorisme en kunst

José Maria Sison is een marxist-leninist van de oude stempel. Als oprichter en voorzitter van de Communistische Partij van de Filippijnen en haar gewapende tak, de New People’s Army, blijft hij in gespierde taal spreken over de proletarische strijd en de misdaden van het Amerikaanse imperialisme, totdat de voorzitter hem vriendelijk vraagt af te ronden.

Want Sisal is op deze zaterdagmiddag in de Waag te Leiden niet zozeer uitgenodigd om de doelstellingen van zijn gewapende strijd uit te leggen, maar voor een door kunstenaar Jonas Staal georganiseerde oefening in democratie. Zijn New World Summit, verleden jaar begonnen op de Biënnale in Berlijn met een bijeenkomst van vertegenwoordigers van organisaties die ergens ter wereld op lijsten van terreurgroeperingen staan, vindt hier een Nederlands vervolg. Doel is volgens Staal de realisering van een radicaal en ‘inclusief’ democratiebegrip: ook wie door een terroristenlijst van de VS, de EU, Nederland of andere landen in feite wordt uitgesloten van het democratische debat, moet zijn stem kunnen laten horen.

Het optreden van Sisal, die vorig jaar geen vergunning kreeg om naar Berlijn te reizen, past uitstekend in deze opzet. Ofschoon hij wegens terroristische activiteiten geen Nederlandse verblijfsvergunning krijgt, mag hij hier wel wonen met zijn vrouw en kinderen en wordt hij niet naar de Filippijnen uitgewezen.

De New World Summit is in principe een kunstmanifestatie, waarvoor in de Waag een soort houten arena met bankjes is opgesteld. Het verloop van de bijeenkomst heeft meer iets van een wetenschappelijk congres, met prominente deelnemers zoals officier van justitie Alexander van Dam, rechter Willem van Bennekom en de academische terrorismedeskundige Beatrice de Graaf. In vijf uur ontstaat een boeiend beeld van de vele juridische en democratische onzekerheden die het onderwerp terrorismebestrijding ook in Nederland teweegbrengt. De volgende zitting is volgend jaar in het Indiase Kochi.