Ook Mexicaans Wavin houdt last van bouw

De Zwolse buizenmaker Wavin werd Mexicaans en verdween van de beurs. Maar de crisis in de bouw frustreert het groeiplan.

Ze maken kunststof buizen en leidingen, voor onder meer drinkwater, telecommunicatie en riolering. Ze leverden de vloerverwarming in het Olympisch dorp in Londen, de afvoergoten in het nieuwe voetbalstadion in Wroclaw en zorgen voor de afwatering in het verbouwde treinstation van Zwolle.

Buizenfabrikant Wavin verdween afgelopen zomer van de beurs. Dat gebeurde nadat concurrent Mexichem de Europese marktleider in kunststof leidingsystemen had overgenomen. Het Mexicaanse beursgenoteerde bedrijf verhoogde na protest van onder meer aandeelhouder Delta Lloyd tot drie maal toe zijn bod, tot 10,50 euro per aandeel. Inclusief de schuld van 230 miljoen euro betaalde Mexichem 761 miljoen euro voor Wavin, dat in 2011 een omzet van 1,3 miljard euro en een bedrijfsresulataat van 98 miljoen euro haalde.

Expansie naar Europa was voor de Zuid-Amerikaanse producent van kunststof leidingsystemen Amanco, onderdeel van de Mexichem groep, cruciaal om zijn afzet in Europa veilig te stellen: terwijl voor de overname 93 procent van de omzet werd afgezet in Noord- en Zuid-Amerika, was dat slechts 4 procent in Europa. De nieuwe combinatie is wereldwijd marktleider in de kunststof leidingen met in totaal zo’n 16.000 werknemers en een jaaromzet van omstreeks 4 miljard euro.

Wavin telt nu 24 vestigingen in Europa. Het bedrijf ziet in de overname een kans om verder te groeien – volgens de Wavin-top is groei het enige middel om te overleven. De multinational liet in de koopovereenkomst vastleggen dat het de komende tien jaar blijft beschikken over de eigen merknaam, het hoofdkantoor in Zwolle en een innovatiecentrum, waarop zo’n 17 procent van de omzet terug te brengen is. Directeur Leon Hessels, verantwoordelijk voor personeelszaken en voorlichting: „Dat moet in 2015 twintig procent worden, want alleen met innovatie kunnen we een toekomst zeker stellen.”

Snel inspelen op de veranderde markt is Wavins devies al sinds de oprichting in 1955 [zie inzet]. Toen het jonge bedrijf ontdekte te afhankelijk te zijn van één opdrachtgever, ging het kunststof kratten maken, en plastic zakken, landbouwfolie en gordijnrails. Dat duurde tot de energiecrisis, in 1973. Toen werd verfijning het motto en sinds eind jaren ’90 concentreerde Wavin zich uitsluitend nog op kunststofleidingsystemen. Alleen als marktleider zou het bedrijf in de branche kunnen overleven.

Maar in 1999 zag grootaandeelhouder Shell onder druk van de milieulobby geen strategisch belang meer in de vinylketen en verkocht vijftig procent van de aandelen aan durfinvesteerder CVC Capital Partners.

Zes jaar later kon CVC de resterende aandelen van de Waterleiding Maatschappij Overijssel (WMO) overnemen, samen met onder meer Alpinvest Partners, waarna de multinational eind 2006 naar de beurs werd gebracht – voor 11 euro per aandeel.

Afgelopen zomer waren de werknemers nog opgelucht dat de gesel van de beursnotering verleden tijd was. Maar die blijdschap heeft plaatsgemaakt voor zorgen. Zorgen over de crisis op de bouwmarkt, in Nederland en ook in de rest van Europa. Geen nieuwbouw betekent geen nieuwe kunststof buizen, niet ondergronds en niet bovengronds. De activiteiten in Spanje, Portugal en Kroatië zijn gestaakt. En begin dit jaar verdwijnen negentig banen in de fabriek in Hardenberg.

Een op de vijf medewerkers moet vertrekken, vertelt Eric Aarts van CNV Vakmensen, en het bedrijf wil de overgebleven werknemers flexibeler inzetten. „Dat betekent dat je naar huis kan als er minder werk is en op moet draven als het druk is.” Hij onderhandelt met de directie over een sociaal plan, gebaseerd op het afspiegelingsprincipe waarbij alle afdelingen worden geraakt. Half januari praat hij verder.

Bestuursvoorzitter Henk ten Hove van Wavin blijft niettemin hoopvol over de toekomst van het bedrijf in Nederland. „Het kan niet andersdan dat de bouw op enig moment zal aantrekken”, zei hij afgelopen november. „Ik verwacht voor 2013 nog een moeilijk jaar, maar denk dat we in 2014 de bodem zullen zien en vandaar weer omhoog kunnen gaan.”